BÖLÜM I
  1. BANKALARARASI TAKAS ODALARI MERKEZİ
  2. YÖNETİM KURULU
  3. PERSONEL YAPISI
BÖLÜM II
  1. BANKALARARASI TAKAS ODALARI 2010 YILI FAALİYETLERİ
  2. 2006 YILI İDARİ FAALİYETLERİ
  3. İYİLEŞTİRME VE GELİŞTİRME ÇALIŞMALARI
BÖLÜM III
  1. 2006 YILI BİLANÇO VE GELİR-GİDER YAPISI
  2. ÇEK MAALİYETİ
BÖLÜM IV
  1. EK TABLOLAR

BÖLÜM I

BANKALARARASI TAKAS ODALARI MERKEZİ

1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu'nun 55 inci maddesi ve 3167 sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanun'un 6 ncı maddesinin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’na verdiği yetki uyarınca, çeklerin banka şubeleri arasında hesaben tesviyesini sağlamak amacıyla tüzel kişiliği haiz Bankalararası Takas Odaları Merkezi (BTOM) 1985 yılında kurulmuştur. Çek takası faaliyetleri İstanbul ve Ankara takas odalarında, BTOM Yönetmeliği ile bu Yönetmeliğe ilişkin İzahname esasları çerçevesinde yürütülmektedir.


Takas işlemleri, 18 Ekim 1993 tarihinden itibaren Bankalararası İstanbul Takas Odası'nda, 16 Haziran 1997 tarihinden itibaren de Bankalararası Ankara Takas Odası'nda elektronik ortamda yürütülmektedir. 16 Nisan 1998 tarihinde Bankalararası İstanbul Takas Odası’nda başlatılan uygulama ile çek takası; isteyen katılımcılarca çek başına işlem maliyetlerini ve çeklerin naklinde karşılaşılacak riskleri azaltmak ve işlemleri hızlandırmak amacıyla, Bankalararası Takas Odaları Merkezi Yönetim Kurulu’nca hazırlanan protokolü imzalamak suretiyle elektronik ortamda fiziken ibraz edilen çeklerle birlikte fiziken ibraz edilmeksizin sadece çek bilgileri üzerinden yapılmaktadır.


Bu sisteme katılan bankalar yurt çapındaki tüm şubelerinden takasa konu olabilecek çekleri Bankalararası İstanbul Takas Odası’nda işleme alabilmektedirler. Bunun sonucunda, 31 Aralık 2006 itibariyle çek takasının, ihmal edilebilecek kadar küçük bir kısmı hariç olmak üzere tamamına yakın bölümü İstanbul Takas Odası’nda yürütülür hale gelmiştir.


31 Aralık 2006 tarihi itibariyle bankalararası takas odaları faaliyetlerine katılan üyelerin sayısı 41'dir. Bunlardan 32’si fiziken ibraz edilmeksizin yapılan çek takası sistemine katılmaktadır.


Bankalararası Takas Odaları Merkezi çek takası sistemine katılan tek şubeli 10 bankanın 3'ü fiziken ibrazsız çek takasına, 7'si fiziken ibrazlı çek takasına katılmaktadır. Sadece İstanbul’da faaliyet gösteren bu bankalar çek takas işlemlerini İstanbul Takas Odasında yürütmektedir.


Ödeme sistemleri arasında önemli bir yer tutan çek takası faaliyetlerinin kesintisiz ve sorunsuz bir şekilde hizmet verebilmesi büyük önem taşımaktadır. Takas yazılımında ortaya çıkan gereksinimler ve teknolojik gelişmeler doğrultusunda sunulan hizmet kalitesinin ve etkinliğinin artırılabilmesi amacıyla elektronik çek takası yeni yazılımı 8.9.2006 tarihinden itibaren kullanılmaya başlanmıştır.


YÖNETİM KURULU

Bankalararası Takas Odaları Merkezi Yönetmeliği'nin 5 inci maddesi uyarınca Bankalararası Takas Odaları Merkezi Yönetim Kurulu, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Bankacılık ve Finansal Kuruluşlar Genel Müdür ya da Genel Müdür Yardımcısı ile Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu'nu oluşturan bankaların (Kalkınma ve Yatırım Bankaları hariç) en az şube müdürü seviyesindeki temsilcilerinden oluşmaktadır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası temsilcisi Bankalararası Takas Odaları Merkezi Yönetim Kurulu başkanlık görevini yürütmektedir.


2006 yılında aşağıda yer alan banka temsilcileri BTOM Yönetim Kurulu üyesi olarak görev almışlardır:


  1. Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası A.Ş.,
  2. Türkiye İş Bankası A.Ş.,
  3. Türkiye Halk Bankası A.Ş.,
  4. Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O.,
  5. Yapı Kredi Bankası A.Ş.,
  6. Akbank T.A.Ş.,
  7. Türkiye Garanti Bankası A.Ş.,
  8. Denizbank A.Ş.,
  9. Oyakbank A.Ş.,
  10. Türk Ekonomi Bankası A.Ş.,
  11. Finansbank A.Ş.,
  12. HSBC Bank A.Ş.

PERSONEL YAPISI

Tablo 1. Bankalararası Takas Odalarının Personel Yapısı
  Proje Sorumlusu Bilgisayar Uzmanı Web Tasarımcısı Büro Memuru Hizmetli Toplam
Ankara 1 1 1 7 1 11
İstanbul       4 2 6
Toplam 1 1 1 11 3 17
Kaynak : BTOM

Bankalararası Takas Odaları Merkezi’nde 31.12.2006 tarihi itibariyle 11’i Ankara, 6’sı İstanbul Takas Odası’nda olmak üzere toplam 17 personel çalışmaktadır. Büro memurlarından 2 kişi muhasebe ve idari işlerle ilgili görev yapmakta olup, diğer personel elektronik çek takası sisteminde vardiyalı şekilde işletmen olarak çalışmaktadır. Büro memurları ve hizmetliler Banka-Sigorta İşçileri Sendikası (BASİSEN) üyesidirler. 2006 yılı içerisinde 1 hizmetli emeklilik, 1 Büro Memuru (İşletmen) istifa, 1 bilgisayar uzmanı iş akdinin feshi ve aynı yıl işe başlatılan 1 bilgisayar uzmanı da askerlik nedeniyle görevlerinden ayrılmışlardır. Personelin 5’i yüksek okul, 1’i teknik lise, 2’si meslek lisesi, 6’sı lise ve 3’ü ortaokul mezunudur.

BÖLÜM II

BANKALARARASI TAKAS ODALARI 2006 YILI FAALİYETLERİ

2006 yılında faaliyetlerine devam eden takas odalarında 96.767 milyon YTL tutarında 7.949.783 adet şehir içi, 107.588 milyon YTL tutarında 17.398.414 adet şehir dışı olmak üzere toplam 204.355 milyon YTL tutarında 25.348.197 adet çek işlem görmüştür.


Tablo 2. Bankalararası Takas Odalarında İşleme Alınan Çekler
  ÇEK ADEDİ ÇEK TUTARI (TL)
  Şehir içi Şehir dışı Toplam Şehir içi Şehir dışı Toplam
31 Aralık 2005 8.010.859 17.484.688 25.495.547 81.721.349.144 98.193.210.533 179.914.559.678
31 Aralık 2006 7.949.783 17.398.414 25.348.197 96.766.880.476 107.587.773.179 204.354.653.655
Değişim Tutarı -61.076 -86.274 -147.350 15.045.531.332 9.394.562.646 24.440.093.977
DeğişimYüzdesi -0,8 -0,5 -0,6 18,4 9,6 13,6
Kaynak : BTOM

Ancak, toplam çek adedinin yüzde 7,1'i muhtelif gerekçelerle iade edilmiş olup, iade edilen çekler düşüldüğünde, 23.558.235 adet ve 188.259 milyon YTL tutarında çekin hesaplaşmaya tabi tutulduğu görülmektedir. Hesaplaşmaya tabi tutulan çeklerde, 2005 yılına göre tutar olarak yüzde 20,5, adet olarak ise yüzde 0,2 oranında artış olmuştur.


Tablo 3. Bankalararası Takas Odalarında Hesaplaşmaya Tabi Tutulan Çekler
  ÇEK ADEDİ ÇEK TUTARI (TL)
  Şehir içi Şehir dışı Toplam Şehir içi Şehir dışı Toplam
31 Aralık 2005 7.535.597 15.984.468 23.520.065 76.721.973.707 79.444.944.083 156.166.917.790
31 Aralık 2006 7.499.386 16.058.849 23.558.235 91.734.623.343 96.523.879.407 188.258.502.750
Değişim Tutarı 36.211 74.381 38.170 15.012.649.636 17.078.935.324 32.091.584.960
DeğişimYüzdesi -0,5 0,5 0,2 19,6 21,5 20,5
Kaynak : BTOM

31 Aralık 2005 – 31 Aralık 2006 döneminde emisyon hacminde yüzde 31,7, bankacılık sektörünün aktif büyüklüğünde yüzde 22,4 ve takasta işleme alınan toplam çek tutarında yüzde 13,6 oranında artış gerçekleştiği görülmektedir.

Grafik 1. Bankalararası Takas Odalarında Hesaplaşmaya Tabi Tutulan Çeklerin Gelişimi
Kaynak: BTOM

Bankalararası takas odalarında hesaplaşmaya tabi tutulan çek adedi son yıllarda azalma eğiliminde iken, çek tutarı artışını sürdürmüştür (Grafik 1).


31 Aralık 2006 itibariyle fiziken ibraz olmaksızın çek bilgileri üzerinden takas yapan 32 katılımcının genel toplam içindeki payı yüzde 99,9 olarak gerçekleşmiştir.


1 Ocak 2006–31 Aralık 2006 döneminde bankalararası takas odalarında işlem gören toplam çek adet ve tutarının yaklaşık yüzde 100'ü İstanbul Takas Odası’nda gerçekleşmiştir. Elektronik ortamda çek takasının başladığı 18 Ekim 1993 tarihinden itibaren, İstanbul Takas Odası’na ibraz edilen çeklerin toplam takas içerisindeki payının yıllar itibariyle gelişimi Grafik 2’de gösterilmektedir.


Grafik 2. Bankalararası İstanbul Takas Odasında İşleme Alınan Çeklerin Toplam İçindeki Payı
Kaynak: BTOM

İstanbul Takas Odası’nın işlem hacmi, fiziken ibrazsız çek takası uygulamasının başladığı 16 Nisan 1998 tarihinde yüzde 67,3 iken, bu tarihten itibaren artan bir seyir izleyerek 2005-2006 yıllarında yüzde 100 seviyesine ulaşmıştır.

2006 yılı içinde bankalararası takas odalarında işleme alınan 25.348 bin adet çekin katılımcılar arasındaki dağılımı incelendiğinde;

  • Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.’nin (*) 3.678 bin adet çek,
  • T.Garanti Bankası A.Ş.’nin 3.166 bin adet çek,
  • Akbank T.A.Ş.’nin 2.751 bin adet çek,
  • T.İş Bankası A.Ş.’nin 2.457 bin adet çek,
  • T. Ekonomi Bankası A.Ş.’nin 1.391 bin adet çek

ile ilk beş sırada yer aldığı ve işlem hacminin yüzde 53'ünü oluşturduğu görülmektedir.   (Grafik 3)

(*) Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. ve Koçbank A.Ş. 2 Ekim 2006 tarihinde birleşmiştir.


Grafik 3. 2006 Yılı İçerisinde Bankalararası Takas Odalarında En Fazla İşlem Hacmine Sahip Bankalar
Kaynak: BTOM

2006 YILI İDARİ FAALİYETLERİ

Bankalararası Takas Odaları Merkezi Yönetim Kurulu’nun Bankalararası Takas Odaları Merkezi ve bu Merkeze bağlı odaların faaliyetleri ile ilgili olarak yıl içinde yaptığı toplantılarda aldığı kararlardan önemli görülenleri aşağıda belirtilmiştir.


  1. Bankalararası Takas Odaları Merkezi (BTOM) ile Banka-Sigorta İşçileri Sendikası BASİSEN arasında yapılacak X. Dönem Toplu İş Sözleşmesi görüşmelerini yürütmek, uyuşmazlık zaptını veya sözleşmeyi imzalamak ve diğer işlemler için,
    T.C. Merkez Bankası Rifat Günay ve/veya Çiğdem Koğar,
    Oyakbank A.Ş. Tevfik Çutur,
    Denizbank A.Ş.  Adnan Yümlü,
    T. İş Bankası A.Ş. Nur Kavas,
    T. Ekonomi Bankası A.Ş. Sezgin Şensoy’un
    yetkili kılınmasına ve yeterli sayıda gözlemci bulundurulmasına karar verilmiştir. (Karar no:126, Karar tarihi:9.3.2006)
  2. Çek takası sistemi işletiminde kullanılan yazılımın yenilenmesi ve buna bağlı donanım ihtiyacının sağlanması ve bankalarla paralel uygulamanın gerçekleştirilmesi nedeniyle, bankalara verilen eğitimi müteakip 2006 yılı Eylül ayı içerisinde yeni sisteme geçişin sağlanması için gerekli hazırlıkların tamamlanması ve uygulamaya geçilmesi için Bankalararası Takas Odaları Merkezi Yönetim Kurulu Başkanı’na yetki verilmiştir. (Karar no:127, Karar tarihi: 22.8.2006)
  3. Elektronik çek takası yeni yazılımı ile ilgili olarak BTOM Yönetim Kurulu’nun 10.03.2005 tarihli Kararı uyarınca işe başlatılan Selim Çıracı’nın görevden ayrılması nedeniyle yeni bir eleman alınması, maaş ve özlük haklarının benzer pozisyonlarda çalışan personelin maaşları emsal alınarak belirlenmesi ve gerekli ödeneğin tahsisi ile BTOM bilgi işlem birimi personelinin 4 bilgisayar uzmanı ve 1 web tasarımcısı olarak belirlenmesi ve belirlenen kadronun korunması amacıyla sonradan BTOM Yönetim Kurulu’nun bilgilendirilmesi şartıyla yeni eleman alımı konusunda Yönetim Kurulu Başkanı’nın yetkilendirilmesine karar verilmiştir. (Karar no:126, Karar tarihi:9.3.2006)
  4. Bankaların müşterek mülkiyetinde bulunan kapatılan takas odaları hizmet yerlerinin vergi, sigorta, işyeri yönetim ve yakacak v.b. giderlerinin 2007 yılında da ödenmesine ve giderlerin yıl sonunda hissedar bankalardan tahsil edilmesine karar verilmiştir. (Karar no:128, Karar tarihi: 26.12.2006)
  5. 1.1.2007 tarihinden geçerli olmak üzere, Bankalararası Takas Odaları Merkezi Yönetmeliği'nin 12 nci maddesinin (d) fıkrası gereğince bankalararası takas odalarına sonradan katılan bankalardan bir defaya mahsus tahsil edilen katılım payının 25.000.-YTL, 12 nci maddesinin (f) fıkrası gereğince işletme masrafları karşılığı olarak alınan avansın 800.-YTL olarak uygulanmasına karar verilmiştir.(Karar no: 128, Karar tarihi: 26.12. 2006)
  6.  Bir bütçe döneminde gider hesapları arasında yönetim komiteleri için toplam 2.500.-YTL olarak belirlenen aktarma yapma yetkisinin, 1.1.2007 tarihinden geçerli olmak üzere 2.650.-YTL’ye yükseltilmesine karar verilmiştir. (Karar no:128, Karar tarihi: 26.12.2006)
  7. 1.1.2007 tarihinden geçerli olmak üzere, Bankalararası Takas Odaları Merkezi Alım, Satım ve İhale İşleri İzahnamesi'nin 6 ncı maddesinde yer alan bazı tutarlar yeniden belirlenmiştir. (Karar no:128, Karar tarihi: 26.12.2006)

Ayrıca;

Bankalararası Takas Odaları Merkezi’nin faaliyetleri ile ilgili olarak odaların 2007 yılı içinde yapacağı harcamalara ilişkin bütçe ödenekleri onaylanmıştır.


Bankalararası takas odalarının yıl içerisinde gereken ödenek ve ek ödenek ihtiyaçları karşılanmıştır.


Bankalararası İstanbul Takas Odası’nın Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası İstanbul Şubesi Unkapanı binasında tahsis edilen yere taşınması amacıyla yapılan tadilat işlemleri sona erdirilmiş, sunucuların kurulumu ile güvenlik duvarı sunucusunun yazılım kurulumu tamamlanmış ve konfigürasyon çalışmaları bitirilerek taşınma işlemleri tamamlanmıştır.


Paralel uygulamanın sağlıklı gerçekleştirilmesi için; kurulum, hata önleme ve giderme gibi konularda tüm bankaların katılımıyla 12.4.2006 tarihinde bilgilendirme toplantısı gerçekleştirilmiştir.


Elektronik çek takası sistemi yeni yazılımına ilişkin olarak, sistemin kullanıcılarına kurulum, kullanım, hata giderimi, internet tabanlı arayüzler konularında detaylı bilgi aktarmak, ayrıca sistemin sorunsuz ve güvenli bir biçimde çalışmasını sağlayacak ana hususları göstermek amacıyla 24-25 Ağustos 2006 tarihlerinde İstanbul’da tüm bankaların katılımıyla toplantı düzenlenmiş ve yazılımın son sürümü ile hazırlanan kullanım kılavuzu CD ortamında dağıtılmıştır.


BTOM ile Aybim Bilgisayar Tic. Ltd. Şti. arasında 24.04.2000 tarihinde imzalanan ve her yıl yenilenerek yürürlükte kalan “Bankalararası İstanbul ve Ankara Takas Odalarında bulunan yazılım programlarının Bakım, Destek ve İşletme Sözleşmesi” 23.10.2006 tarihinde sona erdirilmiştir.


BTOM aleyhine Ankara Asliye 2 nci Ticaret Mahkemesi’nde açılan 2004 / 710 Esas no.lu dava devam etmektedir.


BTOM adına Bursa’da satın alınan gayrimenkul ile ilgili dava ve icra takipleri sürdürülmektedir.


BTOM aleyhine Diyarbakır 3.Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılmış olan 2004/98 Esas sayılı davanın açılmamış sayılmasına hükmedilmiştir.


Banka Sigorta İşçileri Sendikası (BASİSEN) ile X. Dönem Toplu İş Sözleşmesi imzalanmış, buna gore Aksigorta A.Ş. ile grup sağlık sigortası sözleşmesi yapılmıştır.


2005 yılı BTOM Faaliyet Raporu hazırlanarak basım işlemi gerçekleştirilmiş ve BTOM internet sitesinde yayımlanmıştır.


Bankalararası Takas Odaları Merkezi bilgisayar uzmanlarının ve tasarımcısının aylık net ücretleri günün koşullarına göre yeniden belirlenmiştir.


İYİLEŞTİRME ve GELİŞTİRME ÇABALARI

BTOM elektronik çek takası yeni yazılımı tamamlanarak, tüm bankaların katılımıyla paralel test uygulaması gerçekleştirilmiş ve 08.09.2006 tarihinde başarıyla işletime alınmıştır.


Yeni elektronik çek takası sistemi kullanım kılavuzu hazırlanmıştır.


Ankara ve İstanbul Takas Odaları’nda gerçekleştirilen takas işlemlerine ait BTOM’de oluşturulan elektronik takas arşivi, BTOM web sayfası üzerinden bankaların kullanımına açılmış ve her bankanın şifresini kullanarak kendi bilgilerine ulaşabilmesi sağlanmıştır. 30.1.2006 tarihinden itibaren aylık olarak güncellenen arşiv verileri üzerinden yapılabilen sorgulama işlemi, 8 Eylül 2006 tarihinde yeni sistemin hayata geçirilmesiyle birlikte 2.10.2006 tarihinden itibaren anlık olarak yapılabilmektedir.


Günlük takas işlemleri sonucunda oluşan ve her bankanın kendine ait ilgili takas gününe ilişkin çek adet ve tutarları, borç ve alacak tutarları ve kalan bakiyesini gösteren “takas işlemleri sonuç cetveli” yapılan teknik düzenlemeler sonucunda bankalara elektronik posta ile gönderilmeye başlanmıştır.


Günün koşullarına uyarlanması amacıyla, BTOM Yönetmeliği’nin değiştirilmesi çalışmaları devam etmektedir.


BTOM elektronik çek takası sisteminin yeni yazılımı kapsamında, bankalara hızlı, güvenilir ve esnek çek bilgisi dağıtımı yapılabilmesi amacıyla, yüksek standartlı teknoloji uygulaması gerektiren görüntü transferi ön çalışmaları devam etmektedir.


BÖLÜM III

2006 YILI BİLANÇO ve GELİR-GİDER YAPISI

  • BİLANÇO
    1. AKTİF KALEMLERİN İNCELENMESİ

      Bankalararası Takas Odaları Merkezi'nin dönen ve duran varlıklar kalemlerinden oluşan aktif kıymetleri toplamı 2005 yılında 25.958 YTL iken, 2006 yıl sonu itibariyle 28.599 YTL olarak gerçekleşmiştir.

      1. Dönen Varlıklar
        1. Bankalar

          2006 yıl sonu itibariyle bir önceki yıla göre reel yüzde 1,3 azalarak 28.599 YTL olan toplam aktiflerin tamamı bankalar kaleminden oluşmaktadır. Bu tutarı, Bankalararası Takas Odalarında çalışan personelin 2006 Aralık ayındaki ücretlerinden yapılan vergi, fon, prim ve sendika kesintileri ve 2006 yılında nakte çevrilen teminat mektubu oluşturmaktadır. Bu hesap 2007 Ocak ayında tasfiye edilmiştir.

      2. Duran Varlıklar
        1. Gayrimenkuller:

          Bankalararası Ankara Takas Odası hizmet yerinde yapılan yenileme harcamasından BTOM hissesine isabet eden 49 YTL ile “Maddi Duran Varlıklar” içinde yer alan gayrimenkullerin toplam tutarı yıl sonu itibariyle 19.556 YTL olarak gerçekleşmiştir. Gayrimenkuller, “Bankalararası Takas Odaları Merkezi-BTOM” tüzel kişiliği adına satın alınmış olan Bankalararası İstanbul, İskenderun, Edirne ve Bursa Takas Odalarına ait hizmet yerleri ile Bankalararası Ankara Takas Odası hizmet binasındaki Merkez’e ait 5050/1.800.000 hisseden oluşmaktadır.

        2. Menkuller:

          31 Aralık 2005 tarihi itibariyle 299.320 YTL olan menkuller toplamı, 2006 yılı içerisinde yapılan 5.626 YTL'lik bilgisayar donanım alımları ve 580 YTL'lik demirbaş alımları nedeniyle yıl sonunda 305.527 YTL olarak gerçekleşmiştir.

        3. Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar:

          2005 yılında 189.625 YTL olan diğer maddi olmayan duran varlıklar kalemi 2006 yıl sonu itibariyle 190.604 YTL olarak gerçekleşmiştir.

        4. Birikmiş Amortismanlar:

          Duran varlıklar hesabı altındaki tüm kalemlerin tamamına amortisman ayrılmıştır. Birikmiş amortismanlar 2006 yılında, maddi duran varlıklar için 325.083 YTL, maddi olmayan duran varlıklar için 190.604 YTL olmak üzere toplam 515.687 YTL olarak bilançonun aktifinde (-) olarak yer almaktadır. 2005 yılında 508.453 YTL tutarında olan birikmiş amortismanlar 2006 yılında duran varlıklara yapılan yatırım nedeniyle 7.234 YTL’lık artış göstermiştir.

          Aktifte yer alan kıymetlerin yıllar itibariyle karşılaştırmalı dağılımı Ek Tablo 1’de gösterilmiştir.

    2. PASİF KALEMLERİN İNCELENMESİ

      Bankalararası Takas Odaları Merkezi’nin, alınan avanslar ve ödenecek vergi ve diğer yükümlülüklerden oluşan pasif kalemlerinin toplamı 2006 yılında 28.599 YTL olarak gerçekleşmiştir.

      Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar

      1. Alınan Avanslar:

        Bankalardan 2006 yılı içinde takas odaları faaliyetleri nedeniyle alınan avanslardan yapılan harcamalardan kalan bakiye yıl sonunda bankalara iade edilmektedir. İstanbul Takas Odası için alınan 4.130 YTL tutarındaki teminatın nakte çevrilerek 2007 yılının Ocak ayında katılımcılara eşit olarak dağıtılması nedeniyle bu kalemin bakiyesi 4.130 YTL olarak gerçekleşmiştir.

      2. Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler:

        Ödenecek vergi ve diğer yükümlülükler hesabı, bankalararası takas odalarında çalışan personelin 2006 yılının Aralık ayı ücretlerinden kesilen ve kanuni kesintiler ile işveren katkısı olarak ilgili kuruluşlara 2007 yılının Ocak ayı içerisinde ödenen vergi, fon, prim ve sendika kesintilerinin toplamından oluşmaktadır. Söz konusu kalem 2005 yılında 25.958 YTL iken, 2006 yılında reel yüzde 15,5’lik azalışla 24.469 YTL olarak gerçekleşmiştir.

      Pasifte yer alan kıymetlerin yıllar itibariyle karşılaştırmalı dağılımı Ek Tablo 1’de gösterilmiştir.

    3. NAZIM HESAPLAR

      Nazım hesaplar, muhtelif firmalara sözleşme karşılığı yaptırılan işler nedeniyle alınan 2 adet teminat mektubunun toplam tutarı olup; 2006 yılında geçen yıla göre 28.878 YTL azalarak 13.160 YTL olarak gerçekleşmiştir.

  • GELİR-GİDER TABLOSU

    Bankalararası Takas Odaları Merkezinin bankalardan tahsil edilen paralar ile katılım paylarından karşılanan harcamaları 2006 yılına göre 404.845 YTL azalarak 952.115 YTL’ye gerilemiştir.

    1. GELİRLER

      Bankalardan Tahsil Edilen Paralar:

      Bankalararası takas odaları faaliyetleri nedeniyle yapılan masrafları karşılamak amacıyla Bankalararası Takas Odaları Merkezi Yönetmeliği'nin 12 nci maddesi hükümleri çerçevesinde katılımcılardan 2006 yılı içinde, işletme masrafları karşılığı olarak bir önceki yıla göre yüzde 8,9’luk bir azalışla 1.356.960 YTL tahsil edilmiştir.

    2. GİDERLER

      Bankalararası takas odalarında 2006 yılı içinde yapılan harcamaların ilgili takas odalarına ve masraf türlerine göre dökümü Ek Tablo 3’te gösterilmiş olup, söz konusu giderlerdeki gelişmeler aşağıda özetlenmiştir.

      1. Gayrimenkullere Ait Satın Alma, Vergi ve Sair Giderler:

        Bankalararası Takas Odaları Merkezi adına kayıtlı hizmet yerlerine ilişkin vergi ve sair giderler ile çevre temizlik vergisi toplamı 2006 yılında bir önceki yıla göre yüzde 19,8 oranında artarak 3.007 YTL olmuştur.

      2. Hizmet Yeri Yangın Sigortası Giderleri:

        Bankalararası Takas Odaları Merkezi adına kayıtlı hizmet binalarının 2006 yılı içinde yangın tehlikesine karşı yaptırılan sigorta giderleri tutarı bir önceki yıla göre yüzde 38,6 oranında artarak 3.095 YTL olmuştur.

      3. Bilgisayar Donanım Giderleri:

        Bankalararası Takas Odaları Merkezi yeni çek takası sistemi için gerekli olan server ve test amaçlı sunucu alınması sonucu 2005 yılında 62.923 YTL olarak gerçekleşen harcamalar 2006 yılında 5.626 YTL’ye düşmüştür.

      4. Bilgisayar Yazılım Giderleri:

        Bankalararası Takas Odaları Merkezi yeni çek takası sistemi yazılım geliştirme faaliyetlerinde kullanılmak üzere Microsoft ürünlerini içeren paket programı ile yazılımı iyileştirmek için programlar alınması sonucu, 2005 yılında 131.916 YTL olan bilgisayar yazılım giderleri, 2006 yılında 979 YTL’ye gerilemiştir.

      5. Bina Tadilat ve Onarım Giderleri:

        2005 yılında 39.530 YTL olan bu gider kalemi, Bankalararası Ankara Takas Odası’nın yenileme harcamaları ve İstanbul Takas Odası’nın yeni hizmet yerine taşınması nedeniyle 2006 yılında 82.541 YTL’ye yükselmiştir.

      6. Elektronik Cihaz Sigorta Gideri:

        2005 yılında 1.365 YTL olan sigorta giderleri, 2006 yılında 1.205 YTL'ye gerilemiştir.

      7. Personel Ücreti, İkramiye, Fazla Çalışma Ücretleri, Yolluklar ve Kanuni Kesintiler:

        Banka-Sigorta İşçileri Sendikası (BASİSEN) ile yapılan X. Dönem Toplu İş Sözleşmesi uyarınca, personelin ücretlerine 1 Mart 2006 tarihinde yüzde 8 oranında zam yapılmıştır. 2005 yılı toplam giderleri içerisinde yüzde 60,1'lik paya sahip olan personel giderleri kalemi 2006 yılı içerisinde yüzde 64,4 olarak gerçekleşmiş olup, bir yıl öncesine göre yüzde 3,7’lik bir azalışla 874.177 YTL olarak gerçekleşmiştir.

      8. Ayni Yardımlar:

        2006 yılı içinde ayni yardımlar toplamı bir önceki yıla göre 2.710 YTL azalarak 3.670 YTL olarak gerçekleşmiştir.

      9. Sağlık Yardımları:

        2006 yılında sağlık yardımları tutarı 1.266 YTL artarak toplam 44.609 YTL olmuştur.

        Personel için yapılan giderler toplam olarak dikkate alındığında;

        • Personel Ücreti, İkramiye, Fazla Çalışma Ücretleri, Yolluklar ve Kanuni Kesintiler için 874.177 YTL,
        • Ayni Yardımlar için 3.670 YTL,
        • Sağlık Yardımları için 44.609 YTL

        olmak üzere toplam 922.456 YTL’lik bir gider oluşmuştur.

        2005 yılı içerisinde personele ilişkin söz konusu kalemlerin toplam giderler içindeki payı yüzde 63,4 iken, 2006 yılında bu oran yüzde 68 oranına yükselmiş ancak toplam personel giderleri 2005 yılına göre reel olarak yüzde 13,7 oranında azalış göstermiştir.

      10. Satın Alınmış Demirbaş Giderleri:

        2005 yılında 533 YTL iken, 2006 yılında 580 YTL’ye yükselmiştir.

      11. Bakım Onarım Giderleri:

        Bankalararası Takas Odaları hizmet binaları ile kullanılan demirbaş eşyanın 2006 yılı içindeki bakım ve onarım giderleri toplamı bir önceki yıla göre 41.778 YTL azalarak 138.946 YTL’ye gerilemiştir.

      12. Haberleşme Giderleri:

        2006 yılı içinde haberleşme giderleri, Ankara-İstanbul takas odaları arasındaki yedeklemenin sağlandığı kiralık hat ile internet erişim hizmetine ödenen ücretler nedeniyle 2005 yılına göre 36.362 YTL artarak 75.937 YTL'ye yükselmiştir.

      13. Elektrik Su Giderleri:

        Bir önceki yıla göre 1.448 YTL artan elektrik ve su giderleri toplamı 30.969 YTL olmuştur.

      14. İşyeri Yönetim ve Yakacak Giderleri:

        Bankalararası Takas Odaları hizmet binalarının ısıtılması ve yönetim amacıyla yapılan harcamalar toplamı bir önceki yıla göre 4.263 YTL azalarak 19.512 YTL’ye gerilemiştir.

      15. Matbua ve Kırtasiye Giderleri:

        Matbua ve kırtasiye giderleri, bir önceki yıla göre 886 YTL azalarak 3.745 YTL’ye gerilemiştir.

      16. Bilgisayar Tüketim Malzemesi:

        Bilgisayar tüketim malzemesi bir önceki yıla göre 2.765 YTL artarak 2006 yılında 5.925 YTL olarak gerçekleşmiştir.

      17. Temizlik Malzemesi Giderleri:

        Bankalararası Takas Odalarında temizlik malzemesi giderleri bir önceki yıla göre 1.128 YTL azalarak 2006 yılında 2.304 YTL olmuştur.

      18. Avukatlık Ücreti:

        2005 yılında ödenen 4.322 YTL’lik avukatlık ücreti, 978 YTL artarak, 2006 yılında 5.300 YTL olmuştur.

      19. Mali Müşavirlik Ücreti:

        2005 yılında 576 YTL mali müşavirlik ücreti ödenirken, söz konusu ücret 2006 yılında 2.000 YTL olarak gerçekleşmiştir.

      20. Sair Giderler:

        Sair giderler kalemi bir önceki yıla göre 27 YTL artarak 8.717 YTL olarak gerçekleşmiştir.

      21. Yurt içi Seyahat Gideri:

        2005 yılında 14.665 YTL olarak gerçekleşen yurt içi seyahat ücreti, elektronik çek takası sistemi yeni yazılımına ilişkin olarak bankalara verilen eğitim ve diğer hizmetler nedeniyle 29.450 YTL artarak, 2006 yılında 44.115 YTL olmuştur.

ÇEK MALİYETİ

Bankalararası takas odalarındaki faaliyetlerin etkin bir şekilde yerine getirilmesi amacıyla 2006 yılında yapılan harcamalar 2005 yılına kıyasla yüzde 10,2 azalış gösterirken, işlem gören çek adedi yüzde 0,2 artmıştır. Buna göre, hesaplaşmaya tabi tutulan çek adedi göz önüne alındığında, çek maliyeti geçen yıla göre 2006 yılında yüzde 10,4 oranında azalışla 6,4 Ykr’den 5,8 Ykr’ye düşmüştür.


Bankalararası Takas Odaları Merkezine katılan bankaların çek başına birim maliyetleri hesaplanırken 2006 yılında işleme alınan toplam çek adedi esas alındığında ise birim maliyetlerinin 5,9 Ykr’den 5,4 Ykr’ye gerilediği görülmektedir.


2006 yılında yapılan giderlerden bankalara eşit olarak paylaştırılan tutarlar düşüldükten sonra, 2006 yılı avansının kapatılmasında kullanılan toplam çek adedine göre hesaplanan çek maliyeti 5 Ykr olmuştur.


Bankalararası Takas Odaları Merkezi’nin 2006 yılında yapılan harcamalarının çek başına maliyetini etkileyen kalemler incelendiğinde, bu maliyetin yüzde 64’lük kısmını personel ücretlerinin oluşturduğu görülmektedir. Bakım onarım giderleri (yüzde 10), Bina Tadilat ve Onarım Giderleri (yüzde 6), haberleşme giderleri (yüzde 6), sağlık yardımları (yüzde 3), Yurt içi seyahat ücreti (yüzde 3), elektrik su giderleri (yüzde 2), işyeri yönetim ve yakacak giderleri (yüzde 2) çek başına maliyeti etkileyen diğer önemli kalemler olarak ortaya çıkmaktadır (Ek Tablo 7).


BÖLÜM IV

EK TABLOLAR