BANKALARARASI TAKAS ODALARI MERKEZİ
ALIM, SATIM VE İHALE İŞLERİ İZAHNAMESİ

Ankara
Nisan 1993

I. BÖLÜM

AMAÇ, KAPSAM VE TANIMLAR

Amaç

Madde 1- Bankalararası Takas Odaları Merkezi'ne bağlı takas odalarının; tefriş giderlerine, demirbaş giderlerine, personele yapılan giyim yardımlarına, matbua ve kırtasiye giderlerine , bakım ve onarım giderlerine yönelik mal ve hizmet alımları ile satım ve ihale işlemlerinde gözönünde bulundurulacak esasları düzenlemektir.

Kapsam

Madde 2- Bankalararası Takas Odaları Merkezi ile bu Merkez'e bağlı takas odalarını kapsamaktadır.

Tanımlar

Madde 3- Bu izahnamede geçen;

a) Yönetim Kurulu: Bankalararası Takas Odaları Merkezi Yönetim Kurulu'nu,

b) Yönetim Komitesi: Bankalararası Takas Odaları Merkezi Yönetim Kurulu'nca her takas odası için ayrı ayrı seçilen bankalararası takas odaları yönetim komitelerini,

c) Merkez: Bankalararası Takas Odaları Merkezi'ni,

d) Takas Odası: Takas işlemlerinin yürütüldüğü her bankalararası takas odasını,

e) Yönetim Kurulu Başkanı: Bankalararası Takas Odaları Merkezi Yönetim Kurulu Başkanını,

f) Yönetim Komitesi Başkanı: Bankalararası takas odası yönetim komitesi başkanını,

ifade eder.

II. BÖLÜM

ALIM, SATIM VE İHALE İŞLEMLERİNDE UYULACAK ESASLAR

İhtiyaçların Tesbiti

Madde 4- Yönetim komitelerince 1 nci madde kapsamındaki mal ve hizmet alımları ile bakım ve onarım gerektirecek işlemler belirlenerek, bu konuda alınacak kararlar yıllık bütçe teklifleri ile birlikte gerekçeleri de belirtilmek suretiyle bir yazı ekinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Bankacılık Genel Müdürlüğü'ne bildirilir. Gayrimenkul alımı, bilgisayar donanım ve yazılımı, sistem otomasyonu, birden fazla takas odasını ilgilendiren hizmet, inşaat, tesisat işlerine yönelik olarak ihtiyaç tesbiti Yönetim Kurulu tarafından yapılır.

Bedel Tahmini

Madde 5- Yönetim Kurulu ve yönetim komitelerince, satın alınacak veya yaptırılacak mal ve hizmetlerin fiyatları, bunların özellikleri de gözönünde bulundurularak, resmi daire veya mesleki kuruluşlarca yayımlanan birim fiyatlarına, genel tarifelere, bilirkişi hesap veya tahminlerine ve piyasa rayicine göre tesbit edilir.

Satın Alma Yetkisi ve Sözleşme Yapılması

Madde 6- Yönetim Kurulu; 4 üncü maddede belirtilen, yönetim komiteleri ise yıllık bütçe ödenekleri içinde kalmak kaydıyla, tefriş, bakım ve onarım işleri ile, matbua ve kırtasiye, personele yapılan giyim yardımı, demirbaş ve demirbaş olmayan eşya alımlarında yetkilidir.

Takas odalarında Yönetim Komitesi Başkanı, verilmiş ödenekler içerisinde kalmak kaydıyla, bir bütçe dönemi içinde bir defada toplam 4.000,00 TL.ya kadar olan bakım, onarım ve tefriş giderleri, 3.000,00 TL.ya kadar olan personele yapılan giyim yardımı ile demirbaş ve kırtasiye alımı için doğrudan yetkilidir. Söz konusu tutarların üzerindeki mal ve hizmet alımlarında ise bu İzahnamenin IV Bölümünde yer alan satın alma ve ihale usulleri göz önünde bulundurularak oy çokluğu ile yönetim komitesi kararı alınması gereklidir.

Yönetim komitesi kararı ile satın alınması kararlaştırılan mal ve hizmetler ile bakım ve onarım işleri en az iki komisyon üyesi tarafından teslim alınır.

Tutarı 9.000,00 TL.'nı geçen mal ve hizmet alımları ile bakım ve onarım işlemleri için ilgili kişi veya firmalarla yapılacak sözleşmeler notere onaylattırılır. Ancak, yaptırılacak işin aciliyetine göre ilgililerin noterden onaylı imza sirküleri ile geçerli yetki belgesini tevsik ve ibraz etmeleri halinde, gerekli tedbirler (teminat almak gibi) de alınmak kaydıyla 250,00 TL.'nı geçmeyen sözleşmelerde noter onayı aranmaz.

Bu izahnamede sözkonusu edilen limitler günün koşullarına göre Yönetim Kurulu'nca yükseltilebilir.

Sözleşmelerde Bulunması Gereken Hususlar

Madde 7- Sözleşmelerde, taahhüdün konusu, taahhüt edilen işler, taahhüt tutarı, taahhüdün devri ve alacağın temliki, sözleşmenin ekleri ile taahhüdün yerine getirilememesi durumunda uygulanacak cezai şartlar, sözleşmeden doğan masraf, vergi ve sigorta pirimleri, ilgili kişi veya firmanın iflası, aczi ve ölümü halinde yapılacak işlemler, ödeme yöntemleri, sözleşmenin feshi, işin süresi, projelerin hazırlanması, ihzarat bedelleri, geçici ve kesin hakediş raporlarına istinaden yapılacak ödemeler, işin kontrolü, projede yapılacak değişiklikler, teminatın hangi hallerde gelir kaydedileceği, sigorta konusu ve gerekli görülecek diğer hususlara yer verilir.

Sözleşme Yapılmayacak Hususlar

Madde 8- Genel ve katma bütçeli daireler, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı döner sermayeli işletmeler, sermayesinin tamamı devlet tarafından verilmek suretiyle kurulan iktisadi kuruluşlar ise sermayesinin yarısından fazlası devlete ait bankalar, özel kanunlarla veya özel kanunların verdiği yetkiye istinaden kurulan banka ve kuruluşlar, yukarıdaki idare, kuruluş ve bankalar tarafından sermayelerinin yarısından fazlasına katılmak suretiyle kurulan kuruluşlar, bunların aynı oranda katılmaları ile oluşan kurumlar ve kamu yararına hizmet gördüğü kabul edilen derneklerden yapılacak mal ve hizmet alımlarında sözleşme yapılmaz.

Acele veya Özellik Taşıyan İşler

Madde 9- Yıllık bütçe tekliflerinde yer almayan ancak satın alınması veya bakım ve onarımındaki gecikmelerin takas odası işlemlerini aksatma olasılığının bulunması durumunda bedeli 13.000,00 TL.' nı geçmeyen satın alma ve hizmetlerle bakım ve onarım işleri; yönetim komitesinin nedenlerini belirtir teklifi ve bu konuda alınan karar uyarınca, bütçe ödeneklerinde yer alan harcama kalemlerinden aktarma yapılması, daha sonra Yönetim Kurulu' nun bilgilendirilmesi ve takas odası bütçesine gerekli ödeneğin ilave edilmesi kaydıyla, Yönetim Kurulu Başkanı' nın onayı ile gerçekleştirilir.

Gayrimenkul Satın Alınması ve Satışı

Madde 10- Yönetim komitelerinin, Merkez adına hizmet yeri satın alınması konusundaki teklifleri uyarınca bedeline bakılmaksızın Merkez adına hizmet yeri olarak kullanılmak üzere gayrimenkul satın alma ve Merkezin sahip olduğu gayrimenkuller üzerinde her türlü tasarrufta bulunma yetkisi Yönetim Kurulu'na aittir.

Merkez'in kurulmasından önce satın alınan ve bankaların mülkiyetinde bulunan hizmet yerlerinde, bankaların sahip oldukları hisseler, rayiç bedel göz önünde bulundurularak Yönetim Kurulu'nca Merkez adına satın alınabilir.

Hizmet Yeri Kiralanması

Madde 11- Faaliyetlerini kira ile tutulan hizmet yerlerinde sürdüren takas odalarına ait yerlerde kira sözleşmeleri, yönetim komitelerince rayiç bedele göre yapılır. Kira sözleşmelerinde yer alan esaslara veya rayiç bedele göre yenilenir.

III.BÖLÜM

KOMİSYONLAR

Alım, Satım ve İhale Komisyonu

Madde 12- Yönetim Kurulu, Yönetim Kurulu Başkanı'nın başkanlığında iki yönetim kurulu üyesini, satın alınması kararlaştırılan mal ve hizmetlere münhasır olmak üzere, Alım, Satım ve İhale Komisyonu üyeleri olarak görevlendirebilir. Komisyon üyelerinin Yönetim Kurulu üyeliklerinden ayrılmaları halinde, yerlerine temsilcisi oldukları Bankayı temsilen görevlendirilen yeni üyeler doğrudan seçilmiş sayılır.

Bu Komisyonlarda işin özelliğine göre görüş bildirmek üzere  teknik elemanlar da görevlendirilebilir. Ancak, bu kişiler Komisyon tarafından alınan kararlara imza koyamaz.

Alım, Satım ve İhale Komisyonu'nun Görevleri

Madde 13- Alım, Satım ve İhale Komisyonu'nun görevi, Yönetim Kurulunca satın alınması veya yaptırılması kararlaştırılan projelerin gerçekleştirilmesi konusunda kararlar almaktır. Kararlar çoğunlukla alınır ve durum bir tutanakla saptanır. Alınacak kararlarda oyların eşit olması halinde Başkanın katıldığı tarafın teklifi kabul edilmiş sayılır.

Muayene ve Teslim Alma Komisyonu

Madde 14- Muayene ve Teslim Alma Komisyonu, Yönetim Kurulu üyeleri arasından seçilen 1 başkan ve 1 üyeden oluşur. Teslim alınma aşamasında ilgili takas odası yönetim komitesi başkanı da Komisyona katılır. Bu üyenin de diğer üyeler gibi oy hakkı vardır. Alım, Satım ve İhale Komisyonu üyeleri, (Başkan hariç) Muayene ve Teslim Alma Komisyonu üyesi olamazlar.

Muayene ve Teslim Alma Komisyonu'nun Görevleri

Madde 15- Yönetim Kurulu gerekli gördüğü hallerde, satın alınması veya yaptırılmasına karar verilen mal ve hizmet alımları ile bakım ve onarım işlerini sözleşme ve şartname esaslarına göre cins, miktar ve nitelik bakımından Muayene ve Teslim Alma Komisyonu'nca incelenerek teslim alınmasına karar verebilir. Komisyon, görevi ile ilgili işlemleri sonuçlandırdıktan sonra durumu bir tutanakla tespit ederek Yönetim Kurulu'na bildirir.

Muayene ve Teslim Alma Komisyonu üyelerinin görevleri ile ilgili olarak yapacakları seyahatlere ilişkin harcamalar Merkez tarafından karşılanmaz.

IV. BÖLÜM

SATIN ALMA VE İHALE USULLERİ

Satın Alma ve İhalelerde Uyulacak Esaslar

Madde 16- Satın alma ve ihaleler kapalı zarf usulü veya teklif isteme ve pazarlık usullerinden birisi ile yapılır.

a) Kapalı Zarf Usulü veya Teklif İsteme

Kapalı zarf veya teklif alma usulüne göre satın alınacak mal veya hizmetlerle bakım ve onarım konusu işleri Yönetim Kurulu Başkanı veya Yönetim Komitesi Başkanı, sınırlı sayıda firmayı çağırarak veya gazete ilanı yoluyla yaptırmaya yetkili oldukları gibi, muhammen bedele göre eksiltme, artırma yada teklif isteme yoluyla yaptırmakta da serbesttirler. Teklif mektuplarında, ihale konusu işlerde şartname veya gazete ilanında takas odalarının 2886 sayılı Kanuna tabi olmadığı, ihaleyi yapıp yapmamakta veya işi dilediğine verip vermemekte serbest olduğu hususlarına yer verilir.

Yaptırılacak işin büyüklüğüne göre ilgili firmalardan teknik ve mali yeterlilik belgesi istenir. Sınırlı firmaları çağırma yoluyla yapılacak satın alma ve ihalelerde en az 3 firmadan teklif istenir. İhale konusu mal ve hizmetin 1 veya 2 firmanın veya devletin tekelinde olması halinde teklif almadaki 3 firma olması koşulu aranmaz. Gelen teklifler 3'den az ise Yönetim Kurulu Başkanı veya Yönetim Komitesi Başkanı'nın onayı ile mevcut firmaların teklifleri esas alınır.

Kapalı zarf usulüne göre yapılan satın alma ve ihalelerde muhammen bedel saptanmış olan durumlarda ilgili firmanın teklifini içeren mektubu; muhammen bedel saptanmamış durumlarda ise teklif mektubunun hazırlanıp imzalanması ve zarfa konularak üzerine "Teklif" kelimesi, firma adı ve adresi yazıldıktan sonra zarf kapatılır. Bu zarf Yönetim Kurulu veya Yönetim Komitesi Başkanı tarafından imzalanan gerekli diğer belgelerle birlikte ikinci bir zarfa konarak kapatılır ve üzerine hangi işe ait olduğu yazılır. Bu zarf belirlenen gün ve saatte Yönetim Komitesi Başkanı veya kendi yetkisinde olması durumunda Yönetim Kurulu Başkanı önünde açılarak belgelerin tamam olup olmadığı tesbit edilir. Belgeleri noksan olan teklifler dikkate alınmaz. Bu durum bir tutanakla belirlenir. Daha sonra usulüne uygun yapıldığı anlaşılan teklifler açılarak en uygun teklifi veren firma belirlenir. Teklifin uygunluğu yeterlilik, nitelik, bedel, ödeme ve teslim gibi hususların karşılaştırılması sonucu ortaya çıkan yukarıda belirtilen işlemler yapıldıktan sonra durum Yönetim Komitesi kararı veya Yönetim Kurulu kararında belirtilir.

Kapalı zarf usulü ile gelen tekliflerden, Yönetim Kurulu yetkisinde olanlar T.C. Merkez Bankası İdare Merkezi Haberleşme Sekreteryasına, yönetim komitelerinin yetkisinde olanlar ise T.C. Merkez Bankası şubelerinin haberleşme servislerine teslim edilir veya posta ile gönderilir.

Adıgeçen Sekreterya veya haberleşme servisi teklif zarflarını teslim aldığı günün saati ve giriş sıra numaralarını kaydederek bu kayda ilişkin bilgileri teklif zarfına iliştirir. Bir noksanlık durumunda, bu noksanlıklar T.C. Merkez Bankası İdare Merkezi Haberleşme Sekreteryası veya T.C. Merkez Bankası şubelerinin haberleşme servisleri tarafından ilgililere tamamlattırılır. Zarfın üzerine alındığı gün ve saati gösteren kaşe basılarak teklif zarflarından Yönetim Kurulu'na ait olanlar "T.C. Merkez Bankası İdare Merkezi, Bankacılık Genel Müdürlüğü"ne, yönetim komitelerine ait olanlar ise T.C. Merkez Bankası şubelerinin haberleşme servisleri aracılığı ile Yönetim Komitesi Başkanı'na teslim edilir. Gelen teklifler açılarak teklif mektupları imzalanır ve bir tutanak düzenlenir. Süresinden sonra intikal eden, teklif istenmemesine rağmen gelen ve şartname dışı olduğu saptanan teklif zarfları (iç zarflar açılmadan) gerekçeleri kararda belirtilmek suretiyle değerlendirmeye alınmaz.

b) Pazarlık

Pazarlık iki şekilde yapılır.

ba- Proforma Fatura Almak Suretiyle Pazarlık

Satın alınacak mal veya hizmetin piyasada belli ve sınırlı satıcılarının bulunması halinde, Yönetim Kurulu veya 6 ncı maddedeki yetki ve limitler çerçevesinde takas odasınca bu kişi ve kurumlardan proforma fatura alınarak faturalar karşılaştırılır ve alınacak mal veya hizmet fiyat ve nitelik bakımından en uygun görülen kişi ya da firmadan satın alınır.

bb- Çağırma Suretiyle Pazarlık

Belirli kişi veya firma ile, Yönetim Kurulu'nca veya 6 ncı maddedeki yetki ve limitler çerçevesinde takas odası tarafından çağrı yapılarak teker teker veya topluca pazarlık yapılır. Pazarlık sonucunda ilgili kişi veya firmaların son teklifleri imzalı olarak alınır ve bu konudaki gerekçeli karar tutanakla saptanır. İşin özelliğine göre mal veya hizmetin kısa sürede teslim edilememesi veya yerine getirilememesi durumunda 22 nci maddeye göre teminat alınır. Ancak, özelliği olan ve sadece bir kişi ve firma elinde bulunan veya acilen yaptırılmasında yarar görülen işlerde Yönetim Kurulu ve Yönetim Komitesi yetkilidir.

V. BÖLÜM

ŞARTNAMELER, YETERLİLİK BELGELERİ VE TEMİNATLAR

Şartname

Madde 17- Satın alınacak mal veya hizmetin türü, miktarı, niteliği ile satın alma usul ve şartlarını gösterir bir genel şartname ve gerekmesi halinde özel şartname hazırlanır.

Şartnamelerde; ihalenin şekli, teklif dosyalarının teslim yeri ve günü, ihaleye katılamayacaklar, teklif dosyalarının hazırlanması, teminat tutarı, teklif mektubunda belirtilen fiyatlar dışında indirim istenemeyeceği ve bu konudaki talebin kabul edilemeyeceği, tekliflerin incelenmesi ve değerlendirilmesi, Merkez'in veya bağlı takas odalarının 2886 sayılı Kanuna tabi olmadığı, ihalenin tebliği, sözleşmenin yapılması, sözleşmeden doğan masrafların ne şekilde karşılanacağı, işin özelliğine göre bulunması gereken diğer hususlara yer verilir.

Teknik Yeterlilik

Madde 18- İlgili kişi veya firmanın konusuna giren bir işi üretmek veya yerine getirmekte yeterlilik, uğraş ve başarı derecesi, bu başarı ve hizmet konusunun veya benzerinin öteki kurumlara da yapılmış olduğunu belirten belgelerle kanıtlanır.

Mali Yeterlilik

Madde 19- Mali yeterlilik, işe talip olan kişi ya da firmanın bu işi yapmaya yetecek maddi ve mali kaynaklara sahip olma derecesidir. Bu husus bankalardan sağlanacak belgelerle saptanır.

Teknik ve mali yeterlilik konusunda teklif almadan önce veya sonra ilgili kişi ve firmalar hakkında T.C. Merkez Bankası aracılığı ile istihbarat yaptırılabilir.

Teminat ve Avans

Madde 20- İlgili kişi ve firmaların sözleşme imzalamaktan kaçınması veya imzaladığı sözleşme şartlarına göre taahhüdün kısmen veya tamamen yerine getirilmemesi durumunda uğranılan zararın kısmen veya tamamen giderilmesini sağlamak amacıyla 21 inci maddede belirtilen değerlerden birisi ilgililerden teminat olarak alınır.

Yaptırılan işin özelliği ve bedeline bağlı olarak talep edilmesi halinde, teminat karşılığında avans verilebilir.

Teminat Çeşitleri ve Teminat Olarak Kabul Edilecek Değerler

Madde 21- Teminat olarak;

a) Tedavüldeki Türk Lirası,

b) Milli bankalarla, Türkiye'de şube açmış yabancı bankaların verecekleri süresiz teminat mektupları,

c) Devlet tahvili, hazine kefaletini haiz bono ve tahviller

alınır.

Teminat Oranları

Madde 22- Satın alınacak mal ve hizmetler ile bakım ve onarım işlerinde; ihaleyi kazanandan sözleşme yapılmadan önce ihale bedeli üzerinden % 6 oranında teminat alınır. Para olarak alınan teminatlar ilgili takas odasının kurulu bulunduğu yerdeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası şubesine, diğer teminatlar ise Merkez'e veya takas odalarına teslim edilir.

Verilen teminatlar, gerektiğinde teminat olarak kabul edilen diğer değerlerle değiştirilebilir.

Teminat Alınmayacak Durumlar

Madde 23- 8 inci maddede belirtilen kurumlardan yapılacak her türlü satın alma ve ihale işlerinde, pazarlık yoluyla ve sözleşme yapılmasına gerek görülmeyen kısa sürede sonuçlandırılacak satın almalarda teminat alınmaz.

Teminatların Gelir Kaydedilmesi

Madde 24- Mal ve hizmetin satın alınacağı veya ihaleyi kazanan kişi ya da firmanın yapılacak tebligatın tebliğ tarihinden itibaren 10 iş günü içinde işe başlamaması, acze düşmesi, iflas etmesi, mallarına haciz konması, mücbir sebepler dışında taahhüdünden kısmen veya tamamen vazgeçmesi, sözleşme şartlarına uymaması, işe ara vermesi veya işi programa göre yürütmemesi durumunda, protesto çekmeye gerek kalmadan sözleşme feshedilerek alınan teminat Merkez adına gelir kaydedilir.

Teminatın Geri Verilmesi

Madde 25- Teminatın iadesi kesin kabul işleminin tamamlanmasından sonra yapılır.

VI. BÖLÜM

ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER

Satın Alma Görevlisi

Madde 26- Satın alma işlemleri, Yönetim Komitesi Başkanı veya görevlendireceği takas odalarında görevli T.C. Merkez Bankası temsilcisince yerine getirilir.

Acil olanların dışındaki alımlar mümkün olduğu kadar birleştirilmek suretiyle yapılır.

Satın alınan mal ve hizmetlere ait faturalar yönetim komitesi başkanı veya satın alma görevlileri tarafından imzalanır.

Menkul Eşya Satışı veya Bağışı

Madde 27- Takas odalarına ait olup ekonomik ömrünü tamamlaması nedeniyle kullanılmasına imkan görülmeyen ve yönetim komitesince satılmasına karar verilen demirbaş veya diğer menkul malzeme bu izahname hükümlerine göre satılır.

Demirbaş kayıtlarından çıkarılan büro malzemeleri ile sair hurda eşyanın resmi kuruluşlara, kamu yararına çalışan dernekler veya sosyal amaçlı kurumlara bedelsiz hibe edilmesine Yönetim Kurulu yetkilidir.

İhalelere Katılamayacaklar

Madde 28- Aşağıda belirtilen ve bunlarla akrabalık veya menfaat bağı ile ortaklıkları bulunan kişiler, görevlerinden ayrılsalar dahi üç yıl geçmedikçe gerek doğrudan gerekse dolaylı olarak ihalelere katılamazlar.

a) Bu izahnameye göre oluşturulan komisyon üyeleri,

b) Bu Komisyon çalışmalarına esas teşkil eden işleri hazırlayan, tamamlayan ve ihale sonuçlarını uygulayıp takip eden görevliler,

c) Yönetim Kurulu ve yönetim komitesi üyeleri,

d) Neseben veya sebeben usül ve füruu (anne, baba büyükanne, büyükbaba, çocuklar, torunlar, torun çocukları, kayınvalide, kayınbaba, gelin, damat),

e) 3'üncü dereceye kadar neseben hısımları (kardeşler, kardeş çocukları, amca, hala, dayı, tezye),

f) Kendisiyle sıhrıyet hasıl olan evlilik bağı sona erse dahi 2'nci dereceye kadar sebeben civar hısımları (görümce, kayınbirader, baldız),

g) Aralarında hukuki anlamda evlatlık bağı bulunanlar.

Yürürlük

Madde 29- Bu izahname 28.4.1993 tarihinde yürürlüğe girer.