BÖLÜM I
  1. BANKALARARASI TAKAS ODALARI MERKEZİ
  2. YÖNETİM KURULU
  3. PERSONEL YAPISI
BÖLÜM II
  1. BANKALARARASI TAKAS ODALARI 2013 YILI FAALİYETLERİ
  2. 2013 YILI İDARİ FAALİYETLERİ
  3. İYİLEŞTİRME VE GELİŞTİRME ÇALIŞMALARI
BÖLÜM III
  1. 2013 YILI BİLANÇO VE GELİR-GİDER YAPISI
  2. ÇEK MAALİYETİ
BÖLÜM IV
  1. EK TABLOLAR

BÖLÜM I

BANKALARARASI TAKAS ODALARI MERKEZİ

1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu’nun 55 inci maddesi, 5941 sayılı Çek Kanunu’nun 8 inci ve mülga 3167 sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanun’un 6 ncı maddesinin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’na verdiği yetki uyarınca, çeklerin banka şubeleri arasında hesaben tesviyesini sağlamak amacıyla tüzel kişiliği haiz Bankalararası Takas Odaları Merkezi (BTOM) 1985 yılında kurulmuştur. Çek takası faaliyetleri İstanbul ve Ankara takas odalarında, BTOM Yönetmeliği ile bu Yönetmeliğe ilişkin İzahname esasları çerçevesinde yürütülmektedir.


Takas işlemleri, 18 Ekim 1993 tarihinden itibaren Bankalararası İstanbul Takas Odası’nda, 16 Haziran 1997 tarihinden itibaren de Bankalararası Ankara Takas Odası’nda elektronik ortamda yürütülmektedir. 16 Nisan 1998 tarihinde Bankalararası İstanbul Takas Odası’nda başlatılan uygulama ile çek takası; isteyen katılımcılarca çek başına işlem maliyetlerini ve çeklerin naklinde karşılaşılacak riskleri azaltmak ve işlemleri hızlandırmak amacıyla, Bankalararası Takas Odaları Merkezi Yönetim Kurulu’nca hazırlanan protokolü imzalamak suretiyle elektronik ortamda fiziken ibraz edilen çeklerle veya fiziken ibraz edilmeksizin sadece çek bilgileri üzerinden yapılmaktadır.


Sisteme katılan bankalar yurt çapındaki tüm şubelerinden takasa konu olabilecek çekleri Bankalararası İstanbul Takas Odası’nda işleme almaktadırlar.


31 Aralık 2013 tarihi itibariyle bankalararası takas odaları faaliyetlerine katılan üyelerin sayısı 41’dir. Bunlardan 37’si fiziken ibraz edilmeksizin yapılan çek takası sistemine katılmaktadır.


Bankalararası Takas Odaları Merkezi çek takası sistemine katılan tek şubeli 10 bankanın 7’si fiziken ibrazsız çek takası-na, 3’ü fiziken ibrazlı çek takasına katılmaktadır. Sadece İstanbul’da faaliyet gösteren bu bankalar çek takas işlemlerini İstanbul Takas Odasında yürütmektedir.


Ödeme sistemleri arasında önemli bir yer tutan çek takası faaliyetlerinin kesintisiz ve sorunsuz bir şekilde hizmet verebilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle, sunulan hizmetin kalitesinin ve etkinliğinin artırılabilmesi amacıyla teknolojik gelişmeler takip edilmekte ve mevcut takas yazılımında ortaya çıkan gereksinimler de dikkate alınarak iyileştirme yapılmaktadır.


YÖNETİM KURULU

Bankalararası Takas Odaları Merkezi Yönetmeliği’nin 5 inci maddesi uyarınca Bankalararası Takas Odaları Merkezi Yönetim Kurulu, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Ödeme Sistemleri Genel Müdürü ya da Genel Müdür Yardımcısı ile Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu’nu oluşturan bankaların (Kalkınma ve Yatırım Bankaları hariç) en az şube müdürü seviyesindeki temsilcilerinden oluşmaktadır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası temsilcisi Bankalararası Takas Odaları Merkezi Yönetim Kurulu başkanlık görevini yürütmektedir.


2013 yılında aşağıda yer alan banka temsilcileri BTOM Yönetim Kurulu üyesi olarak görev almışlardır:


  1. Akbank T.A.Ş.,
  2. HSBC Bank,
  3. ING Bank A.Ş.,
  4. Şekerbank T.A.Ş.,
  5. Turklandbank A.Ş.,
  6. Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası A.Ş.,
  7. Türk Ekonomi Bankası A.Ş.,
  8. Türkiye Garanti Bankası A.Ş.,
  9. Türkiye Halk Bankası A.Ş.,
  10. Türkiye İş Bankası A.Ş.,
  11. Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O.,
  12. Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.

PERSONEL YAPISI

Tablo 1. Bankalararası Takas Odalarının Personel Yapısı (31.12.2011 itibariyle)
  Proje Sorumlusu Bilgisayar Uzmanı Web Tasarımcı Büro Memuru Hizmetli Toplam
Ankara 1 4 1 6   12
İstanbul       4 1 5
Toplam 1 4 1 10 1 17
Kaynak : BTOM

Bankalararası Takas Odaları Merkezi’nde 31.12.2013 tarihi itibariyle 12’si Ankara, 5’i İstanbul Takas Odası’nda olmak üzere toplam 17 personel çalışmaktadır (Tablo 1). Büro memurlarından 2 kişi muhasebe ve idari işlerle ilgili görev yapmakta olup, diğer personel elektronik çek takası sisteminde vardiyalı şekilde işletmen olarak çalışmaktadır. Büro memurları ve hizmetli Banka-Sigorta İşçileri Sendikası (BASİSEN) üyesidirler.

BÖLÜM II

BANKALARARASI TAKAS ODALARI 2013 YILI FAALİYETLERİ

2013 yılında takas odalarında 381.212 milyon TL tutarında 18.207.857 adet çek işlem görmüştür. Ancak, toplam çek adedinin yüzde 5,6’sı muhtelif gerekçelerle iade edilmiş olup, iade edilen çekler düşüldüğünde, 17.190.470 adet ve 349.853 milyon TL tutarında çekin hesaplaşmaya tabi tutulduğu görülmektedir. Hesaplaşmaya tabi tutulan çeklerde, 2012 yılına göre tutar olarak yüzde 10,4 oranında artış, adet olarak yüzde 7,0 oranında azalış olmuştur (Tablo 2).


Tablo 2. Bankalararası Takas Odalarında İşleme Alınan ve Hesaplaşmaya Tabi Tutulan Çekler
  Bankalararası Takas Odalarında İşleme Alınan Çekler Bankalararası Takas Odalarında Hesaplaşmaya Tabi Tutulan Çekler
  Çek Adedi Çek Tutarı Çek Adedi Çek Tutarı
31 Aralık 2012 19.730.691 349.935.502.325 18.483.759 316.759.911.480
31 Aralık 2013 18.207.857 381.211.728.145 17.190.470 349.852.673.564
Değişim Tutarı -1.522.834 31.276.225.820 -1.293.289 33.092.762.084
DeğişimYüzdesi -7,7 8,9 -7,0 10,4
Kaynak : BTOM

Takastan iade edilen çekler incelendiğinde; 82-Hesapta Yeterli Karşılığı Olmayan Çeklerin- II (1) 602.664 adet ile en önemli iade sebebini teşkil ettiği, bunu 347.116 adet ile 98-Diğer Hatalı Çeklerin izlediği ve 99-Karşılıksız Çek adedinin ise 8.681 olduğu görülmüştür. Bahsi geçenlerin dışında kalan kodlar ile yapılan iadelerin adedi ise 58.926 olmuştur (Grafik 1).


Grafik 1. İadelerin Nedenlerine Göre Dağılımı
Kaynak: BTOM

2013 yılında bankalararası takas odalarında işleme alınan toplam çek tutarında bir önceki yıla göre yüzde 1,8, hesaplaş-maya tabi tutulan toplam çek tutarında da yüzde 3,3 oranında reel artış gerçekleşmiştir(2).


2013 yılında bir önceki yıl sonuna göre emisyon hacminde yüzde 23,6, bankacılık sektörünün aktif büyüklüğünde yüzde 26,4, takasta işleme alınan toplam çek tutarında yüzde 8,9 oranında artış gerçekleştiği görülmektedir.


Grafik 2. Bankalararası Takas Odalarında Hesaplaşmaya Tabi Tutulan Çeklerin Gelişimi (Bin Adet, Milyon TL)
Kaynak: BTOM
Grafik 3. Bankalararası İstanbul Takas Odasında İşleme Alınan Çeklerin Toplam İçindeki Payı (Bin Adet, %)
Kaynak: BTOM

1 Ocak 2013–31 Aralık 2013 döneminde bankalararası takas odalarında işlem gören toplam çek adet ve tutarının tamamı İstanbul Takas Odası’nda gerçekleşmiştir. Elektronik ortamda çek takasının başladığı 18 Ekim 1993 tarihinden itibaren, İstanbul Takas Odası’na ibraz edilen çeklerin toplam takas içerisindeki payının yıllar itibariyle gelişimi Grafik 3’de gösterilmektedir.


İstanbul Takas Odası’nın işlem hacmi, fiziken ibrazsız çek takası uygulamasının başladığı 16 Nisan 1998 tarihinde yüzde 67,3 iken, bu tarihten itibaren artan bir seyir izleyerek 2005 yılından itibaren yüzde 100 seviyesine ulaşmıştır.


Grafik 4. 2013 Yılı İçinde Bankalararası Takas Odalarında En Fazla İşlem Hacmine Sahip Bankalar Verilen çeklere göre)
Kaynak: BTOM

2013 yılı içinde bankalararası takas odalarında işleme alınan 18.207 bin adet çekin katılımcılar arasındaki dağılımı ince-lendiğinde;

  • T. Garanti Bankası A.Ş.’nin 2.084 bin adet çek,
  • T. İş Bankası A.Ş.’nin 2.006 bin adet çek,
  • Akbank T.A.Ş.’nin 1.894 bin adet çek,
  • Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.’nin 1.806 bin adet çek,
  • T. Ekonomi Bankası A.Ş.’nin 1.534 bin adet çek

ile ilk beş sırada yer aldığı ve işlem hacminin yüzde 51,1’sini oluşturduğu görülmektedir (Grafik 4).


Grafik 5. 2013 Yılı İçinde Bankalararası Takas Odalarında En Fazla İşlem Hacmine Sahip Bankalar (Alınan çeklere göre)
Kaynak: BTOM

Aynı inceleme bankaların kendi nezdlerindeki hesaplar üzerine keşide edilmiş çekler açısından yapıldığında;

  • T. İş Bankası A.Ş.’nin 2.703 bin adet çek,
  • Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.’nin 2.159 bin adet çek,
  • T. Garanti Bankası A.Ş.’nin 1.770 bin adet çek,
  • T. Halk Bankası A.Ş.’nin 1.501 bin adet çek,
  • Akbank T.A.Ş.’nin 1.357 bin adet çek

ile ilk beş sırada yer aldığı ve işlem hacminin yüzde 52,1’ini oluşturduğu görülmektedir (Grafik 5).


Şehir dışı çekler için uygulanmakta olan provizyon masrafları açısından bakıldığında; tahsilat bakımından ilk beş bankanın toplamın yüzde 78,7’sini oluşturduğu görülmektedir (Grafik 6).


Provizyon masrafı ödeyen bankalar incelendiğinde ise ilk beş bankanın toplam provizyon masraflarının yüzde 70’ini ödediği görülmektedir (Grafik 7).


Grafik 6. 2013 Yılı İçinde Bankalararası Takas Odalarında Net Olarak En Fazla Provizyon Masrafı Tahsil Eden Bankalar (%)
Kaynak: BTOM

Grafik 7. 2013 Yılı İçinde Bankalararası Takas Odalarında Net Olarak En Fazla Provizyon Masrafı Ödeyen Bankalar (%)
Kaynak: BTOM

2013 YILI İDARİ FAALİYETLERİ

BTOM Yönetim Kurulu’nun Bankalararası Takas Odaları Merkezi ve bu Merkeze bağlı odaların faaliyetleri ile ilgili olarak 2013 yılı içinde yaptığı toplantılarda aldığı kararlardan önemli görülenleri aşağıda belirtilmiştir.


  1. BTOM Yönetim Kurulu’nun 10.06.2011 tarihli toplantısında alınan Karar uyarınca, çek takası sistemi işletiminde kullanılan mevcut yazılım, donanım ve iletişim altyapısının yenilenmesi konularında sürdürülen çalışmalar sonucunda, yeni yazılımın hazırlanması ve bankalarla paralel uygulamanın gerçekleştirilmesi nedeniyle, şehir-taşra ayrımını kaldıran “Yeni Elektronik Çek Takas Sistemi” uygulamasına 30.10.2013 tarihinde geçilmesine karar verilmiştir. (Karar no: 143, Karar tarihi: 11.10.2013)
  2. “Yeni Elektronik Çek Takas Sistemi”nin uygulamaya geçmesiyle birlikte;
    • Şehir-taşra ayrımının kaldırılması nedeniyle, provizyon masrafının vergi daireleri lehine keşide edilen çekler hariç bankalararası takas odalarına ibraz edilen tüm çekler için uygulanmasına,
    • Provizyon işlemlerinde yaygın olarak çevrim içi sistemlerin kullanılması nedeniyle mevcut haberleşme masraflarının hesaplanmasında dikkate alınan dakika/ücret esasının uygulanmasına son verilmesine ve 30.10.2013 tarihinden itibaren bankaların birbirlerinden tahsil ettikleri provizyon masrafının Banka ve Sigorta Muamele Vergisi dahil olmak üzere 0,25 TL olarak uygulanmasına
    karar verilmiştir. (Karar no: 143, Karar tarihi: 11.10.2013)
  3. 19.7.2010 tarihli BTOM Yönetim Kurulu toplantısında 17:00 olarak belirlenen ve 12.4.2013 tarihli BTOM yönetim kurulu toplantısında yeniden değerlendirilmesi kararı verilen günlük çek takası işlemlerinde provizyon alımından sonra iade olan çeklere ilişkin bilgilerin takas odası bilgisayarlarına gönderilmesi saatinin 30.10.2013 tarihinden itibaren 17:30 olarak uygulanmasına karar verilmiştir. (Karar no: 143, Karar tarihi: 11.10.2013)
  4. BTOM Yönetmeliği’nin 8 inci maddesi uyarınca dönüşümlü olarak ve Bankalararası Ankara ve İstanbul Takas Odaları için ayrı ayrı kura çekilmek suretiyle yapılan seçim sonucunda, görev süreleri 24.12.2013 tarihinde sona erecek söz konusu takas odalarının yönetim komitelerine aşağıdaki bankaların ilgili şubelerinin iki yıl süre ile üye olarak seçilmesine karar verilmiştir. (Karar no: 144, Karar tarihi: 12.12.2013)

    BANKALARARASI ANKARA TAKAS ODASI YÖNETİM KOMİTESİ ÜYELERİ BANKALARARASI İSTANBUL TAKAS ODASI YÖNETİM KOMİTESİ ÜYELERİ
    Finansbank A.Ş. Albaraka Türk Katılım Bankası A.Ş.
    Burgan Bank A.Ş. Fibabanka A.Ş.
    Bankpozitif Kredi ve Kalkınma Bankası. A.Ş. Denizbank A.Ş.
    Anadolubank A.Ş. (Yedek üye) Odea Bank A.Ş. (Yedek üye)
  5. BTOM ile BASİSEN arasında yapılacak XIV. Dönem Toplu İş Sözleşmesi görüşmelerini yürütmek, uyuşmazlık zaptını veya sözleşmeyi imzalamak ve diğer işlemler için

    Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Cihan Aktaş ve/veya M.İbrahim Kirdaban
    ING Bank A.Ş. Songül Ayaz
    T. İş Bankası A.Ş. Anıl Toprak veya Aytaç Yeşil
    T. Garanti Bankası A.Ş. Ejder Odabaş
    T. Vakıflar Bankası A.Ş. Kürşat Hakan Bütün
    Şekerbank T.A.Ş. Hakan Eryücel (Yedek üye)
    in yetkili kılınmasına ve yeterli sayıda gözlemci bulundurulmasına karar verilmiştir. (Karar no: 144, Karar tarihi: 12.12.2013)
  6. BTOM Yönetim Kurulu’nun 18.12.2012 tarihli toplantısında, yenilenen teknik donanım için yetersiz kalan Bankalararası Ankara Takas Odası’na yeni hizmet yeri satın alınması hususunda alınan karar doğrultusunda, anılan Oda’ca gönderilen Kararın incelenmesi sonucunda, satın alınacak nitelikteki yerlerin bazılarının teslim tarihlerinin uzun olduğu, bazılarında yeterli güvenliğin olmadığı, bazılarının ise fiyatının yüksek olduğu görüldüğünden, anılan Oda Yönetim Komitesince önerilen Eskişehir Yolu Üzeri MTA Karşısı adresinde Platin Tower Business Center 18. Kattaki 70-71 nolu ofislerin belirlenecek standartlarda yapılması suretiyle 5 yılı opsiyonlu olmak üzere 10 yıl (5+5) süre ile kira artışında TÜFE ve ÜFE ortalamasının alınması koşuluyla yıllık peşin ve stopaj dahil 225.000-TL.na kiralanmasına karar verilmiştir. (Karar no: 141, Karar tarihi: 12.4.2013)
  7. BTOM Yönetim Kurulu’nun 18.12.2012 tarihli toplantısında, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası İstanbul (Unkapanı) Şubesi’nin taşınmasının planlanması sebebiyle anılan Şube içinde faaliyetlerini sürdüren Bankalararası İstanbul Takas Odası’na yeni hizmet yeri satın alınması suretiyle taşınmasını teminen anılan Oda Yönetim Komitesi’ne verilen araştırma yapma yetkisinin kiralama seçeneklerini de değerlendirmek üzere genişletilmesine karar verilmiştir. (Karar no: 141, Karar tarihi: 12.4.2013)
  8. BTOM Yönetim Kurulu’nun 12.4.2013 tarihli toplantısında, Bankalararası İstanbul Takas Odası’na yeni hizmet yeri kiralanması için anılan Oda Yönetim Komitesi’ne verilen araştırma yapma yetkisi doğrultusunda, anılan Oda Yönetim Komitesince önerilen Bahçelievler-Yenibosna İstanbul Vizyon Park Merkez Plaza C-2 Blok Kat 1’de yer alan 47 nolu ofisin 2 yılı opsiyonlu olmak üzere 5 yıl (3+2) süre ile kira artışında ÜFE artışı alınması koşuluyla aylık peşin ve KDV hariç 6.500-TL. na kiralanmasına karar verilmiştir. (Karar no: 142, Karar tarihi: 22.5.2013)
  9. 1.1.2014 tarihinden geçerli olmak üzere, Bankalararası Takas Odaları Merkezi Alım, Satım ve İhale İşleri İzahnamesi’nin 6 ncı ve 9 uncu maddesinde yer alan bazı tutarlar yeniden belirlenmiştir. (Karar no: 144, Karar tarihi: 12.12.2013)
  10. 1.1.2014 tarihinden geçerli olmak üzere, BTOM Yönetmeliği’nin 12 nci maddesinin (d) fıkrası gereğince bankalararası takas odalarına sonradan katılan bankalardan bir defaya mahsus tahsil edilen katılım payının 125.000.-TL, 12 nci maddesinin (f) fıkrası gereğince işletme masrafları karşılığı olarak alınan avansın 1.400.- TL olarak uygulanmasına karar verilmiştir. (Karar no: 144, Karar tarihi: 12.12.2013)
  11. BTOM Yönetim Kurulu’nun 12.12.1991 tarih, 43 no.lu Kararı ile bir bütçe döneminde hesaplar arasında belirlenen tutarda aktarma yapabilme konusunda yönetim komitelerine verilen yetkiye ilişkin tutarın, 1.1.2014 tarihinden geçerli olmak üzere 15.000.-TL’ye yükseltilmesine karar verilmiştir. (Karar no: 144, Karar tarihi: 12.12.2013)
  12. BASİSEN ile imzalanan Toplu İş Sözleşmesine dahil olmaksızın sözleşmeli olarak çalıştırılan BTOM personeline çalışılan günler için ödenmek kaydı ile yemek yardımı yapılmasına, bu konuda gerekli araştırmanın yapılması için Bankalararası Ankara Takas Odası Yönetim Komitesi’nin görevlendirilmesine, yapılan araştırma sonucunda ilgili Oda tarafından önerilen seçeneklerden uygun görülenin seçilmesi, Toplu İş Sözleşmesinde yer alan yemek yardımına ilişkin hükümlere paralel olarak günlük limitlerin belirlenmesi ve gerekli ödeneğin tahsisi konusunda Yönetim Kurulu Başkanına yetki verilmesine karar verilmiştir. (Karar no: 144, Karar tarihi: 12.12.2013)
  13. 27.7.2012 tarihli BTOM Yönetim Kurulu toplantısında 6 bilgisayar uzmanı, 1 web tasarımcısı ve 1 mühendis olarak belirlenen BTOM bilgi işlem birimi personeli norm kadro sayısının yeni elektronik çek takas sistemi projesinde devamlılığın sağlanması ve kişiye bağımlılığın en aza indirgenmesi amacıyla 10 bilgisayar uzmanı, 1 web tasarımcısı ve 1 mühendis olarak genişletilmesine ve belirlenen kadronun korunması amacıyla BTOM Yönetim Kurulu’nun sonradan bilgilendirilmesi şartıyla yeni eleman alımı ile bu elemanların maaş ve özlük haklarının benzer pozisyonlarda çalışan personelin maaşları emsal alınarak belirlenmesi ve gerekli ödeneğin tahsisi konusunda Yönetim Kurulu Başkanı’nın yetkilendirilmesine karar verilmiştir. (Karar no: 144, Karar tarihi: 12.12.2013)
  14. BTOM Bilgi İşlem Birimi elemanlarına yeni elektronik çek takas sistemine geçiş sürecindeki çalışmaları ve verimlilikleri göz önüne alınarak en az birer maaş tutarında ikramiye verilmesine ve gerek görülmesi durumunda prim tutarının artırılması hususunda Yönetim Kurulu Başkanının yetkilendirilmesine karar verilmiştir. (Karar no: 144, Karar tarihi: 12.12.2013)

Ayrıca;

BTOM faaliyetleri ile ilgili olarak Ankara ve İstanbul Takas Odalarının 2014 yılı içinde yapacağı harcamalara ilişkin bütçe ödenekleri onaylanmıştır.


BTOM Proje Sorumlusu Çağdaş Aydın ve Bilgisayar Uzmanı Asım Fatih Çağlayan’ın aylık net ücretleri günün koşullarına göre 1.1.2013 tarihinden geçerli olmak üzere yeniden belirlenmiştir.


BTOM’da çalışan bilgisayar uzmanlarının işin gereği yapacakları yurt içi seyahatlerde günlük net olarak ödenen gündelik tutarı ve her seyahat için bir kez ödenen zaruri gider tutarları 1.1.2013 tarihinden geçerli olmak üzere yeniden belirlenmiştir.


BTOM Yönetim Kurulu’nun 27.7.2012 tarihli toplantısında alınan karar uyarınca; Sercan Aksoy 7.1.2013 tarihinde bilgisayar uzmanı olarak, İlyas Burak Kaya ise 18.2.2013 tarihinde web tasarımcısı olarak Bankalararası Takas Odaları Merkezi’nde göreve başlamıştır.


BTOM Yönetim Kurulu’nun 27.7.2012 tarihli toplantısında Bankalararası Ankara Takas Odası Yönetim Komitesine verilen yetki uyarınca; Didem Aydoğdu ve Nurol Yalçın 4.2.2013 tarihinde anılan Oda’da göreve başlamıştır.


BTOM Yönetim Kurulu’nun 26.4.2001 tarihli Kararı ile Yönetim Kurulu Başkanına verilen yetki çerçevesinde; BASİSEN ile imzalanan XIII. Dönem Toplu İş Sözleşmesi’nin 31 inci maddesi uyarınca bankalararası takas odaları personeli için Grup Sağlık Sigortası yapılmıştır.


BASİSEN ile imzalanan XIII. Dönem Toplu İş Sözleşmesi uyarınca 1.3.2013 tarihinden geçerli olmak üzere, sözleşmenin 15/B maddesi uyarınca personelin aylık ücretleri, 19 uncu maddesi uyarınca yakacak yardımları ve 21 nci maddesi uyarınca yemek yardımları 29.2.2012-28.2.2013 tarihlerini içeren TÜFE artış hızı olan yüzde 7,03 oranında artırılmıştır.


BTOM’a ait Bankalararası İskenderun Takas Odası hizmet yerinin Yüksek Öğrenim Kredi Yurtlar Kurumu İskenderun Yurt Müdürlüğü’ne bağışlanması ile ilgili olarak 27.7.2012 tarihli BTOM Yönetim Kurulu toplantısında alınan yetki ile anılan hizmet yerinin bağış işlemleri tamamlanmıştır.


BTOM Yönetim Kurulu’nun 14.8.2003 tarihli Kararı ile Yönetim Kurulu Başkanı’na verilen yetki çerçevesinde, BTOM Proje Sorumlusu Çağdaş Aydın ve Bilgisayar Uzmanı Utku Can Yücel 3-7 Şubat 2013 tarihleri arasında California-ABD’de “2013 Electronic Imaging Science and Technology Advanced Tecnical Program” isimli konferansa katılmıştır.


BTOM Yönetim Kurulu’nun 14.8.2003 tarihli Kararı ile Yönetim Kurulu Başkanı’na verilen yetki çerçevesinde, BTOM Proje Sorumlusu Çağdaş Aydın 22-26 Eylül 2013 tarihleri arasında masrafları ilgili firma tarafından karşılanmak suretiyle San Francisco-ABD’de gerçekleştirilmiş olan “Oracle Open World 2013” konulu konferansa katılmıştır.


Bankalararası İstanbul Takas Odası Yönetim Komitesinin Kararı uyarınca söz konusu Oda’ya ait muhtasar beyanname ve stopaj işlemlerine ait ödemelerin Bankalararası Ankara Takas Odası tarafından Merkez Şube olarak gerçekleştirilmesini teminen, Bankalararası İstanbul Takas Odası yeni vergi dairesinin Ankara Maltepe Vergi Dairesi Müdürlüğü olması ve eski sicil kaydının kapatılması için İstanbul Beyoğlu Vergi Dairesine dilekçe verilmiştir.


Bank of Tokyo-Mitsubishi UFJ Turkey A.Ş. fiziken ibrazsız çek takası sistemine katılım talebi değerlendirilmiştir.


Diğer taraftan, elektronik çek takas sistemine ilişkin yapılan muhtelif harcamalar aşağıda gösterilmiştir.


ALINAN BÜTÇE HESABI TAKAS ODASI
2 adet veri tabanı sunucusu
2 adet uygulama sunucusu
2 adet starter kit
Bilgisayar Donanım Giderleri Bankalararası Ankara Takas Odası
Sunum monitörü Satın Alınmış Demirbaş Giderleri Bankalararası Ankara Takas Odası
1 adet Masterguard 20 KVA’lık UPS cihazı Satın Alınmış Demirbaş Giderleri Bankalararası Ankara Takas Odası
1 adet HP DL580 sanallaştırma sunucusu Bilgisayar Donanım Giderleri Bankalararası Ankara Takas Odası
CheckPoint Firewall yazılımı Bilgisayar Yazılım Giderleri Bankalararası Ankara Takas Odası
1 adet Express IBM San Switch ve ekipmanı Bilgisayar Donanım Giderleri Bankalararası Ankara Takas Odası
Genel bilgilendirme monitörü Bilgisayar Donanım Giderleri Bankalararası Ankara Takas Odası
2 adet bilgisayar Bilgisayar Donanım Giderleri Bankalararası İstanbul Takas Odası

İYİLEŞTİRME ve GELİŞTİRME ÇABALARI

BTOM Yönetim Kurulunun 10.6.2011 tarihli toplantısında alınan Karar uyarınca, mevcut yazılım, donanım ve iletişim alt yapılarının günümüz çek takasının ihtiyaçlarını karşılamada yetersiz kalması nedeniyle, çek imajlarının elektronik ortamda görüntülenebilmesi ve transferi için yeterli teknik altyapıya sahip olacak “Yeni Elektronik Çek Takas Sistemi” projesinin hayata geçirilmesi çalışmaları başlatılmıştır.


Proje kapsamında çek takas sisteminde yapılacak teknik değişikliklerle ilgili olarak bankaların iç otomasyon sistemlerinde yapmaları gereken geliştirme çalışmalarına ilişkin takas sistemine üye bankaların katılımıyla 19.4.2012, 21.1.2013 ve 15.4.2013 tarihlerinde Türkiye Bankalar Birliği nezdinde bilgilendirme toplantıları gerçekleştirilmiştir. Ayrıca yeni sistem ile ilgili olarak, sistemin analiz ve tasarım aşamasında katılımcı bankaların ihtiyaç ve isteklerinin göz önünde bulundurulması ve projenin sonraki adımlarının belirlenebilmesini teminen “BTOM Yeni Elektronik Çek Takas Sistemi Değerlendirme Anketi” katılımcılara iletilmiş ve alınan cevaplar projenin şekillenmesi sürecinde değerlendirmeye alınmıştır.


Sistemin nihai yazılım ve donanımlarının kullanımına ve geçiş sürecinde bankaların bilgilendirilmesine yönelik olarak 27-28.5.2013 tarihlerinde İstanbul’da “Yeni Elektronik Çek Takas Sistemi Çalıştayı” düzenlenmiştir.


Bu doğrultuda, Yeni Elektronik Çek Takas Sisteminde yazılım ve donanım teknolojilerinin en güncel sürümleri kullanılmış, performans sorunlarının çözülmesi hedefiyle sistemde kullanılan arayüz, masaüstü ve web uygulamaları olarak değiştirilmiş ve takas sistemi internet erişimi olan güvenli bir ortamdan kullanılabilecek şekilde bağımsız bir uygulama olarak hazırlanmıştır.


Ana amacı bankalararası çek takasının daha hızlı, daha kolay ve yönetilebilir bir şekilde güncel teknolojiler kullanarak yeniden tasarlanması olan Yeni Elektronik Çek Takas Sistemi, adaptasyon ve kullanım kolaylığında son kullanıcı odaklı bir sistem mimarisi ile geliştirilmiş ve yapılan kabul ve stres testleri ile etkinliği kanıtlanmıştır. BTOM Yönetim Kurulu’nun 11.10.2013 tarihli toplantısında 30.10.2013 tarihinde faaliyete geçmesine karar verilen “Yeni Elektronik Çek Takas Sistemi” uygulamaya alınarak sorunsuz olarak faaliyetine devam etmektedir.


Ayrıca, Yeni Elektronik Çek Takas Sistemi Uygulamasında bulunan Otomatik Servisler ve Online İşlemler uygulamalarına ek olarak, yaygın olarak kullanılmakta olan akıllı telefon ve tabletler için tasarlanan Mobil Takas Uygulaması geliştirme süreçlerine Kasım 2013 içerisinde başlanmıştır. Mobil Uygulama kapsamında kullanıcılar takas işlemlerine ilişkin temel raporlamaları ve bankalarına ait durumları anlık olarak takip edebileceklerdir. Buna ek olarak kullanıcıların, takas işlemleri takibini, kapanış ve iade saatlerini, toplam veya karşılıksız çek adet veya tutarlarını bu uygulama ile görebilmeleri sağlanacaktır.


Bankalararası Takas Odaları Merkezi operatörlerini günlük işlemler hakkında bilgilendiren ve interaktif bir uygulama olarak tasarlanan BTOM-SMART akıllı televizyon ve web arayüzü ile internete bağlanabilen tüm televizyonlarda günlük operasyonel faaliyetler hakkında sesli ve görsel bilgilendirme yapılması amaçlanmış ve uygulama 1.12.2013 tarihinde hayata geçirilmiştir


BÖLÜM III

2013 YILI BİLANÇO ve GELİR-GİDER YAPISI

  • BİLANÇO
    1. AKTİF KALEMLERİN İNCELENMESİ

      Bankalararası Takas Odaları Merkezi’nin dönen ve duran varlıklar kalemlerinden oluşan aktif kıymetleri toplamı 2012 yılında 32.705.-TL iken, 2013 yıl sonu itibariyle 135.057.-TL olarak gerçekleşmiştir.

      1. Dönen Varlıklar
        1. Bankalar

          Bankalar kalemi 2013 yılı sonu itibariyle bir önceki yıla göre reel olarak yüzde 71,7 artışla 60.057.-TL olmuştur. Söz konusu tutar, Bankalararası Takas Odalarında çalışan personelin 2013 Aralık ayındaki ücretlerinden yapılan vergi, fon, prim ve sendika kesintilerinden oluşmaktadır. Bu hesap 2014 Ocak ayında tasfiye edilmiştir.

        2. Gelecek Aylara Ait Giderler

          Dönen Varlıklar altında yer alan “Gelecek Aylara Ait Giderler” kalemi 75.000.-TL olarak gerçekleşmiş olup söz konusu tutar Bankalararası Ankara Takas Odası hizmet yerinin 2014 hesap dönemi Ocak-Mayıs aylarına ilişkin peşin ödenmiş kira gelirlerinden oluşmaktadır.

      2. Duran Varlıklar
        1. Gayrimenkuller:

          “Maddi Duran Varlıklar” içinde yer alan gayrimenkullerin toplam tutarı yıl sonu itibariyle 30.317.-TL olarak gerçekleşmiştir. Gayrimenkuller, “Bankalararası Takas Odaları Merkezi-BTOM” tüzel kişiliği adına satın alınmış olan Bankalararası İstanbul ve Edirne Takas Odalarına ait hizmet yerleri ile Bankalararası Ankara Takas Odası hizmet binasındaki BTOM’a ait 7575/1.800.000 hisseden oluşmaktadır.

        2. Menkuller:

          2012 yılı sonu itibariyle 405.888 TL olan menkuller toplamı, 2013 yılı sonu itibariyle nominal yüzde 185,3, reel ise yüzde 166,7’lık artışla 1.158.012.-TL olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu artış, 349.550.-TL’lik bilgisayar donanım alımları, 349.963.-TL’lik demirbaş alımları ve 52.611.-TL’lik tefriş giderlerinden kaynaklanmaktadır.

        3. Özel Maliyetler:

          Bina tadilat ve onarımına yapılan harcamalardan oluşmakta olup 323.664,42 TL olarak gerçekleşmiştir.

        4. Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar:

          2012 yılında 612.164.-TL olan diğer maddi olmayan duran varlıklar kalemi 2013 yıl sonu itibariyle 636.458.-TL olarak gerçekleşmiştir.

        5. Birikmiş Amortismanlar:

          Duran varlıklar hesabı altındaki tüm kalemlerin tamamına amortisman ayrılmıştır. Birikmiş amortismanlar 2013 yılında, maddi duran varlıklar için 1.188.329.-TL, maddi olmayan duran varlıklar için 960.123.-TL olmak üzere toplam 2.148.452.-TL olarak bilançonun aktifinde (-) olarak yer almaktadır. 2012 yılında 1.048.369.-TL tutarında olan birikmiş amortismanlar 2013 yılında 1.100.083.-TL’lik artış göstermiştir. Aktifte yer alan kıymetlerin yıllar itibariyle karşılaştırmalı dağılımı Ek Tablo 1’de gösterilmiştir

    2. PASİF KALEMLERİN İNCELENMESİ

      Bankalararası Takas Odaları Merkezi’nin, geçici hesaplar ile ödenecek vergi ve diğer yükümlülüklerden oluşan pasif kaleminin toplamı 2013 yılında 135.057.-TL olarak gerçekleşmiştir.

      Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar

      1. Geçici Hesaplar:

        Geçici Hesaplar kalemi, Bankalararası Ankara Takas Odası hizmet yerine ilişkin 75.000.-TL tutarındaki peşin ödenmiş kira gideri karşılığından oluşmaktadır.

      2. Alınan Avanslar:

        Bankalardan 2012 yılı içinde takas odaları faaliyetleri nedeniyle alınan avanslardan yapılan harcamalardan kalan bakiye yıl sonunda bankalara iade edildiğinden, bu kalemin bakiyesi bilançoda sıfır olmuştur.

      3. Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler:

        Ödenecek vergi ve diğer yükümlülükler hesabı, bankalararası takas odalarında çalışan personelin 2012 yılının Aralık ayı ücretlerinden kesilen ve kanuni kesintiler ile işveren katkısı olarak ilgili kuruluşlara 2013 yılının Ocak ayı içerisinde ödenen vergi, fon, prim ve sendika kesintilerinin toplamından oluşmaktadır. Söz konusu kalem 2011 yılında 23.985 TL iken, 2012 yılında reel yüzde 33,1’lik artışla 32.705 TL olarak gerçekleşmiştir.

      Pasifte yer alan kıymetlerin yıllar itibariyle karşılaştırmalı dağılımı Ek Tablo 1’de gösterilmiştir.

    3. NAZIM HESAPLAR

      2012 yılında sözleşme yapılmadığından bu kalemin bakiyesi bilançoda sıfır olmuştur.

  • GELİR-GİDER TABLOSU

    Bankalararası Takas Odaları Merkezinin bankalardan tahsil edilen paralar ile katılım paylarından karşılanan harcamaları 2011 yılına göre reel olarak yüzde 26,3 artışla 1.561.130 TL olmuştur.

    1. GELİRLER

      Bankalardan Tahsil Edilen Paralar:

      Bankalararası takas odaları faaliyetleri nedeniyle yapılan masrafları karşılamak amacıyla Bankalararası Takas Odaları Merkezi Yönetmeliği’nin 12 nci maddesi hükümleri çerçevesinde katılımcılardan 2012 yılı içinde, işletme masrafları karşılığı olarak bir önceki yıla göre reel olarak yüzde 26,3’lük artışla 1.561.130 TL tahsil edilmiştir.

    2. GİDERLER

      Bankalararası takas odalarında 2012 yılı içinde yapılan harcamaların ilgili takas odalarına ve masraf türlerine göre dökümü Ek Tablo 3’te gösterilmiş olup, söz konusu giderlerdeki gelişmeler aşağıda özetlenmiştir.

      1. Gayrimenkullere Ait Satın Alma, Vergi ve Sair Giderler:

        Bankalararası Takas Odaları Merkezi adına kayıtlı hizmet yerlerine ilişkin vergi ve sair giderler ile çevre temizlik vergisi toplamı 2012 yılında bir önceki yıla göre reel olarak yüzde 75,5 oranında azalarak 7.351 TL olmuştur.

      2. Hizmet Yeri Yangın Sigortası Giderleri:

        Bankalararası Takas Odaları Merkezi adına kayıtlı hizmet binalarının 2012 yılı içinde yangın tehlikesine karşı yaptırılan sigorta giderleri tutarı bir önceki yıla göre reel olarak yüzde 4,9 oranında artarak 2.865 TL olmuştur.

      3. Bilgisayar Donanım Giderleri:

        2012 yılında 12.687.-TL olarak gerçekleşen donanım harcamaları, 2013 yılında 349.550.-TL olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu artış Yeni Elektronik Çek Takas Sisteminin sorunsuz hayata geçirilmesi amacıyla 2 adet veritabanı sunucusu, 2 adet uygulama sunucusu ile 2 adet starter kit alımından kaynaklanmış olup, bu artış sonrası anılan kalemin toplam giderler içerisindeki payı yüzde 0,8’den yüzde 11’e yükselmiştir.

      4. Bilgisayar Yazılım Giderleri:

        Yeni Elektronik Çek Takas Sisteminde kullanılmak üzere veri tabanı ve iletişim sistemi yazılım paketleri alımı nedeniyle 2012 yılında 386.565.-TL olarak gerçekleşen bilgisayar yazılım giderleri, 2013 yılında 24.294.-TL’ye gerilemiştir.

      5. Bina Tadilat ve Onarım Giderleri:

        Bankalararası İstanbul Takas Odası’nın yeni hizmet yerinin tadilatı için yapılan harcamalar dolayısıyla söz konusu kalem 2013 yılında 323.664.-TL olarak gerçekleşmiştir.

      6. Elektronik Cihaz Sigorta Gideri:

        2012 yılında 1.188.-TL olan sigorta giderleri, 2013 yılında 1.432.-TL olarak gerçekleşmiştir.

      7. Personel Ücreti, İkramiye, Fazla Çalışma Ücretleri, Yolluklar ve Kanuni Kesintiler:

        BASİSEN ile yapılan XIII. Dönem Toplu İş Sözleşmesi uyarınca, personelin ücretlerine 01.03.2013 tarihinde yapılan yüzde 7,03’lük zam oranı ile birlikte bir önceki yıla göre reel olarak yüzde 43,88’lik artışla 1.280.308.-TL olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu artışta 2013 yılında iki yeni personel istihdam edilmesi de etkili olmuştur. Ancak 2012 yılında toplam giderler içerisinde yüzde 53,3’lük paya sahip olan söz konusu kalemin payı donanım ve demirbaş giderlerinde görülen artış nedeniyle 2013 yılında yüzde 40,3’e gerilemiştir

      8. Ayni Yardımlar:

        2013 yılı içinde ayni yardımlar toplamı bir önceki yıla göre 450.-TL artarak 2.000.-TL olarak gerçekleşmiştir.

      9. Sağlık Yardımları:

        2013 yılında sağlık yardımları tutarı reel olarak yüzde 16,6 oranında artarak 43.857.-TL olmuştur.

        Personel için yapılan giderler toplam olarak dikkate alındığında;

        • Personel Ücreti, İkramiye, Fazla Çalışma Ücretleri, Yolluklar ve Kanuni Kesintiler için 1.280.308.-TL,
        • Ayni Yardımlar için 2.000.-TL,
        • Sağlık Yardımları için 43.857.-TL

        olmak üzere toplam 1.326.165.-TL’lik bir gider oluşmuştur.

        2012 yılı içerisinde personele ilişkin söz konusu kalemlerin toplam giderler içindeki payı yüzde 56 iken, 2013 yılında bu oran yüzde 42’ye düşmüş, toplam personel giderleri 2012 yılına göre reel olarak yüzde 42,7 oranında artış göstermiştir.

      10. Satın Alınmış Demirbaş Giderleri:

        2013 yılında satın alınmış demirbaş giderleri yüzde 10.100 oranında artarak 349.963.-TL olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu yüksek artış Bankalararası Ankara Takas Odası ile Bankalararası İstanbul Takas Odası’nın yeni hizmet yerlerine ilişkin harcamalardan kaynaklanmaktadır.

      11. Bakım Onarım Giderleri:

        Bankalararası Takas Odaları hizmet binaları ile kullanılan demirbaş eşyanın 2013 yılı içindeki bakım ve onarım giderleri toplamı bir önceki yıla göre reel olarak yüzde 71,6 oranında artarak 187.508.-TL olmuştur.

      12. Haberleşme Giderleri:

        2013 yılı içinde kiralık hat ile internet erişim hizmetine ödenen ücretleri de kapsayan haberleşme giderleri, 2013 yılına göre reel olarak yüzde 76,5 oranında azalarak 14.466.-TL olmuştur.

      13. Elektrik Su Giderleri:

        Bir önceki yıla göre 26.978 TL artan elektrik ve su giderleri toplamı 49.540.-TL olmuştur.

      14. İşyeri Yönetim ve Yakacak Giderleri:

        Bankalararası Takas Odaları hizmet binalarının ısıtılması ve yönetim harcamaları toplamı bir önceki yıla göre reel olarak yüzde 87,8 oranında artarak 42.660.-TL olmuştur. Söz konusu artışta esas olarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası İstanbul (Unkapanı) Şubesi hizmet binası içinde faaliyetlerini sürdüren Bankalararası İstanbul Takas Odası’nın yeni hizmet yerine taşınması etkili olmuştur.

      15. Matbua ve Kırtasiye Giderleri:

        Matbua ve kırtasiye giderleri, bir önceki yıla göre 1.461.-TL artarak 2013 yılında 4.818.-TL olmuştur.

      16. Bilgisayar Tüketim Malzemesi:

        Bilgisayar tüketim malzemesi bir önceki yıla göre 394 TL artarak 2013 yılında 1.381 TL olarak gerçekleşmiştir.

      17. Temizlik Malzemesi Giderleri:

        Bankalararası takas odalarında temizlik malzemesi giderleri bir önceki yıla göre 2.886.-TL artarak 2013 yılında 4.193.-TL olmuştur.

      18. Şirket Temizlik Giderleri:

        Bankalararası Ankara Takas Odasının temizlik işleri 2009 yılından itibaren özel bir firma tarafından gerçekleştirilmekte olup 2013 yılında temizlik şirketi giderleri kalemi 44.546.- TL olarak gerçekleşmiştir.

      19. Avukatlık Ücreti:

        2013 yılında avukatlık ücret ödemesi gerçekleşmemiştir.

      20. Mali Müşavirlik Ücreti:

        2012 yılında 6.000.-TL mali müşavirlik ücreti ödenirken, söz konusu ücret 2013 yılında 9.000.-TL olarak gerçekleşmiştir.

      21. Sair Giderler:

        Sair giderler kalemi bir önceki yıla göre 21.608.-TL artarak 26.973.-TL olarak gerçekleşmiştir.

      22. Yurt içi Seyahat Gideri:

        2012 yılında 16.876.-TL olarak gerçekleşen yurt içi seyahat giderleri 55.709.-TL artarak 2013 yılında 72.585.-TL olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu artış Yeni Elektronik Çek Takas Sistemi çalışmaları kapsamında BTOM’da görevli Bilgi İşlem Birimi personelinin Bankalararası İstanbul Takas Odasında gerçekleştirdikleri kurulum ve güncelleme çalışmaları ile İstanbul merkezli bankalara verilen destek hizmetleri nedeniyle yapılan seyahat ve konaklama giderlerinden kaynaklanmıştır.

      23. Yurt dışı Seyahat Gideri:

        2012 yılında 9.833.-TL olarak gerçekleşen yurt dışı seyahat gideri, California-ABD’de gerçekleştirilen “2013 Electronic Imaging Science and Technology Advanced Tecnical Program” konulu konferans için Şubat ayında görevlendirilen personelin; ulaşım, konaklama, gündelik ve zaruri giderleri nedeniyle 2013 yılında 23.413.- TL olarak gerçekleşmiştir.

      24. Eğitim Gideri:

        2012 yılında 1.531.-TL olarak gerçekleşen eğitim gideri 2013 yılında 2.147.-TL olarak gerçekleşmiştir.

      25. Kira Giderleri

        2013 yılında 252.270.-TL olarak gerçekleşen kira giderlerinin 90.000.-TL (stopaj dahil)’lik kısmı sözleşme gereği peşin ödeme yapılan Bankalararası Ankara Takas Odası hizmet yerinin 2014 yılı ilk beş ayı için ödenen tutardan oluşmaktadır.

      26. Nakliye Giderleri

        Bankalararası Ankara Takas Odası ile Bankalararası İstanbul Takas Odası’nın yeni hizmet yerlerine taşınmaları nedeniyle 2.206.-TL olarak gerçekleşmiştir.

      27. Tefriş Giderleri

        Bankalararası Ankara ve İstanbul Takas Odalarının yeni hizmet yerlerine taşınmaları nedeniyle 52.611.-TL’lik tefriş gideri gerçekleşmiştir.

ÇEK MALİYETİ

Bankalararası takas odalarının toplam harcamaları 2013 yılında bir önceki yıla göre reel olarak yüzde 90,2 artarken, aynı dönemde hesaplaşmaya tabi tutulan çek adedi yüzde 7,0 azalmıştır. Bu çerçevede, yıl içinde yapılan harcamaların hesaplaşmaya tabi tutulan çek adedine oranını gösteren çek başına maliyet 2012 yılında 8,4 Kr. iken, 2013 yılında yüzde 118,7 artışla 18,5 Kr.’a yükselmiştir (Grafik 8).

Grafik 8. Bankalararası Takas Odalarında Hesaplaşmaya Tabi Tutulan Çek Adetleri ile Çek Başına Maliyet (Bin Adet, Kr)
Kaynak: BTOM

Benzer hesaplama işleme alınan çek adetlerine göre yapıldığında 2012 yılında 7,9 Kr olan çek başına maliyetin 2013 yılında 17,4 Kr.’ye yükseldiği görülmektedir.


2013 yılında yapılan giderlerden bankalara eşit olarak paylaştırılan tutarlar düşüldükten sonra, 2013 yılı avansının kapatılmasında kullanılan toplam çek adedine göre hesaplanan çek maliyeti 13,2 Kr. olmuştur.


Bankalararası Takas Odaları Merkezi’nin 2013 yılında yapılan harcamalarının çek başına maliyetini etkileyen kalemler incelendiğinde, bu maliyetin yüzde 40,3’lük kısmını personel ücretlerinin oluşturduğu görülmektedir. Satın alınmış demirbaş giderleri (yüzde 11), bilgisayar donanım giderleri (yüzde 11), bina tadilat ve onarım giderleri (yüzde 10,2) çek başına maliyeti etkileyen diğer önemli kalemler olarak ortaya çıkmaktadır (Ek Tablo 6).


BÖLÜM IV

EK TABLOLAR

[1] 20.12.2009 tarih ve 27348 sayılı Resmi Razete’de yayımlanan 5941 Sayılı Kanun’un 3 üncü ve 8 inci maddeleri uyarınca, anılan Kanuna göre bastırılan çeklerde, çek takası sistemine iade edilen çekler için kullanılan kodlarda çek tutarı, sorumluluk tutarı ve hesap bakiyesi toplamına eşit veya altında olanlar için “81- Hesapta yeterli karşılığı olmayan çek-I”; çek tutarı, sorumluluk tutarı ve hesap bakiyesi toplamı üzerinde olanlarda “82- Hesapta yeterli karşılığı olmayan çek-II” iade kodları kullanılmakta olup, mülga 3167 Kanun uyarınca karşılıksız kalan çekler için 99 numaralı kod kullanılmaya devam edilmektedir.

[2] Hesaplamalarda Üretici Fiyat Endeksi (2003=100) kullanılmıştır.